İnfografik
Ana Sayfa » Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı » Makine Güvenliği » Makine Risk Değerlendirmesi Eğitim Modülleri Modül 3: Mekanik Korumalar
← Ünite 2
Makine Risk Değerlendirmesi Eğitim Modülleri Modül 3: Mekanik Korumalar

Ünite 2: 6. Tehlikeli Bölgeye Tüm Vücut Erişimi

Kritik Yükseklik Sınırı: 1400 mm
TS EN ISO 13857 Tablo 2'ye göre, yüksekliği 1400 mm'den az olan koruyucu yapılar, tüm vücudun tehlikeli bölgeye erişim riski taşıdığından ek koruyucu önlemler (ışık perdesi, kilit-etiketleme vb.) olmadan kesinlikle kullanılmamalıdır.
Slot Açıklıklarda 180 mm Sınırı
Koruyucu yapılarda slot (kanal) tipi açıklıkların boyutu (e) 180 mm'yi aştığı andan itibaren, insanın tüm vücuduyla tehlikeli bölgeye erişebileceği kabul edilir ve ek tasarım önlemleri zorunlu hale gelir.
Kare ve Yuvarlak Açıklıklarda 240 mm Sınırı
TS EN ISO 13857 standardına göre, kare veya dairesel açıklıkların boyutu (e) 240 mm'den büyük olduğunda tüm vücut erişimi mümkün kılınır. Bu nedenle güvenli tasarımlarda bu açıklıklar maksimum 240 mm ile sınırlandırılır.
TS EN ISO 13857 Tablo 3 Standardı
Bu tabloya göre, helezon gibi parça iletim mekanizmalarında açıklığın 120 mm veya daha küçük olduğu durumlarda, kazaları önlemek için uygulanması gereken en düşük güvenlik mesafesi tam olarak 850 mm olmalıdır.

Anahtar Kavramlar

Tüm Vücut ErişimiOperatörün veya bir çalışanın vücudunun tamamıyla koruyucu bariyerleri aşarak tehlikeli bölgeye girmesi durumudur. Slot tipi açıklıklarda e > 180 mm, kare/yuvarlak açıklıklarda e > 240 mm olduğunda bu risk ortaya çıkar.
Slot Tipi AçıklıkGenişliği yüksekliğine göre oldukça fazla olan, kanal veya yarık şeklindeki açıklıklardır. Bu tip açıklıklarda tüm vücut erişimini engellemek için maksimum sınır 180 mm olarak belirlenmiştir.
Kilit-Etiketleme (LOTO)Tehlikeli bölgeye tüm vücut erişimi riskinin bulunduğu durumlarda uygulanan, makinenin enerjisinin kesilip kilitlenmesini ve etiketlenmesini içeren prosedürel bir güvenlik önlemidir.
Işık PerdesiTehlikeli bölge sınırına yerleştirilen, kızılötesi ışınlar yardımıyla bir nesnenin veya insanın geçişini algılayıp makineyi anında durduran optoelektronik bir güvenlik cihazıdır.
Basınç MatıÜzerine basıldığında ağırlığı algılayarak bağlı olduğu güvenlik sistemine sinyal gönderen ve makinenin çalışmasını durduran, zemine yerleştirilen ek koruyucu donanımdır.
ISO/TR 20218-2 Ek AEndüstriyel robotlarda güvenlik tasarımı konusunu ele alan ve robot hücrelerindeki manuel yükleme alanlarında tüm vücut girişini önleyici boyutlandırma örnekleri sunan teknik rapordur.
Eğimli YüzeylerRobot hücresi veya koruyucu yapıların giriş alanlarına, çalışanların burayı bir basamak olarak kullanıp tırmanmasını önlemek amacıyla eklenen açılı emniyet yapılarıdır.
Tünel Biçimli Sabit KapamaOperatörün tehlikeli bölgeye erişmesini engellerken, işlenen malzemenin veya parçanın tünel içinden geçerek güvenle iletilmesini sağlayan sabit koruyucu yapıdır.
Güvenlik Mesafesi (sd)Tünel tipi koruyucularda, tünelin tehlike bölgesine olan uzaklığı (sd1) ile tünel uzunluğunun (sd2) toplamından oluşan ve güvenliği garanti eden toplam mesafedir.
Helezon İletim MekanizmasıDönen bir vida veya spiral yardımıyla parça ve malzeme iletimi sağlayan, açıklık boyutu ve güvenlik mesafesi standartlarına (örn. Tablo 3) tabi olan mekanik sistemdir.

Diğer Önemli Bilgiler

Robot Hücrelerinde Manuel Yükleme Alanı Tasarımı

ISO/TR 20218-2 Ek A teknik raporunda, robot hücresine manuel parça yüklemesi yapılırken operatörün tüm vücut erişimini engellemek için dairesel ve kare açıklıklar en fazla 240 mm, dikdörtgen açıklıklar ise en fazla 180 mm olarak boyutlandırılmıştır.

Tünel Tipi Koruyucularda Güvenlik Formülü

Tünel tipi sabit kapamalarda toplam güvenlik mesafesi 'sd', tünelin tehlike bölgesine olan uzaklığı 'sd1' ile tünel uzunluğu 'sd2' toplanarak hesaplanır (sd = sd1 + sd2) ve bu değer tünel açıklığına (e) bağlıdır.

Sınavda Dikkat Et

  • Slot tipi açıklıklar için 180 mm, kare/yuvarlak açıklıklar için 240 mm sınır değerlerini asla karıştırmayın; sınavda bu iki sayısal değerin eşleşmesi doğrudan sorulabilir.
  • Koruyucu yapı yüksekliğinde 1400 mm sınırına dikkat edin; bu değerin altındaki yapılar için ek güvenlik önlemlerinin (aktif cihazlar veya prosedürler) zorunlu olduğunu unutmayın.
  • Tünel tipi koruyucu formülünde güvenlik mesafesinin sd = sd1 + sd2 şeklinde toplama işlemiyle bulunduğunu ve tünel şekli ile açıklık boyutuna (e) bağlı olduğunu aklınızda tutun.
  • Helezon mekanizmalarında 120 mm ve altındaki açıklıklar için standart güvenlik mesafesinin 850 mm olduğunu sayısal bir eşleştirme sorusu olarak bekleyin.
  • Eğimli yüzeylerin eklenme amacının 'basamak olarak kullanılmayı/tırmanmayı önlemek' olduğunu, bunun bir tasarım önlemi olduğunu unutmayın.