Ana Sayfa » İstanbul Üniversitesi AUZEF » Felsefe Lisans Programı » Felsefeye Giriş

Ünite 12: ANLAM PROBLEMİ: 20 ve 21 YÜZYIL DÜŞÜNCESİ — Kavram Eşleştirme

Tur 1 / 30 / 5 eşleşti

Önce bir kavram seç, sonra karşılığı olan tanıma dokun.

Kavramlar

Tanımlar

Yukarıdan bir kavram seç.

Wittgenstein — Dil, olgu ve dünya ilişkisini inceleyerek 20. yüzyıl felsefesinde anlam problemini ve resim teorisini geliştiren çığır açıcı filozoftur. Metne göre dilin mantıksal yapısı ile dünyanın yapısının birbirine karşılık geldiğini savunmuştur.

Anlamlı İfade — Doğru ya da yanlış olabilme olanağını taşıyan, gerçekliğin bir mümkün resmini çizen ve olguları ifade eden sahici önermelerdir. Örneğin olgulara ilişkin düşünceleri barındıran kurallarına uygun önermeler anlamlıdır.

Anlamsız İfade — Mantıksal kurallara veya dilin işleyişine aykırı düşen, doğruluk değeri alamayan veya bilgi aktarmayan ifadelerdir. Metne göre önermenin anlamlı olabilmesi için yanlış da olabilme olanağını taşıması gerekir.

Anlamdışı İfade — İfadenin sembolünün kendi içinde geçersiz olmasından değil, oluşturucu öğelerinden bazılarının nesne karşılığının (yönletiminin) bulunmamasından kaynaklanan durumdur. Metindeki 'Sokrates özdeştir' örneğinde olduğu gibi 'özdeş olmak' diye bir özelliğin olmaması bu duruma yol açar.

Yalın Önerme — Daha basit oluşturucu önermelere ayrılamayan, terimlerin birleşmesiyle oluşan ve olgu durumlarını resmeden temel önermelerdir. Yalın önermeler kendi doğruluk değerlerine birbirlerinden bağımsız olarak sahiptir.

Olgu Durumu — Nesnelerin birbirleriyle olan ilişkilerinden ve düzenlenişlerinden oluşan, nesnelerin olası birliktelikleridir. Yalın önermeler bu olgu durumlarının varoluşunu öne sürer.

Olgu — Olgu durumlarının var olmalarıdır. Metne göre dünya, olguların toplamından oluşmaktadır ve gerçeklik var olan ile var olmayan olgu durumlarını kapsar.

Yönletim — Bir adın (terimin) dünyada hangi nesneye işaret ettiği ve hangi nesneyi temsil ettiği bağlamıdır. Bir adı anlamak onun yönletimini anlamaktır; önermelerin ise yönletimi değil anlamı vardır.

Önerme İşareti — Önermenin ses ile veya yazılı olarak ifade edilmiş halidir. Düşünceyi dile getirmemize yarayan, mümkün bir şey durumunu yansıtan araçlardır.

Resim Teorisi — Önermenin gerçekliğin bir resmi (tasarımı) olduğunu savunan görüştür. Nasıl ki nota yazımı müziği tasarlıyorsa, önerme de mantıksal yapı ortaklığı sayesinde bir olgu durumunu resmeder.

İlk-İşaret — Hiçbir tanımla daha fazla çözümlenemeyen temel terimlerdir. Terimler nokta gibidir ve nesnelerin üzerine sabitlenmiştir.

Doğruluk Değeri — Bir önermenin gerçeklik ile karşılaştırılması sonucunda doğru ya da yanlış olmak üzere aldığı iki kutuplu değerdir. Wittgenstein'a göre önermenin anlamı, o doğru ya da yanlış olduğunda neyin olgu olduğudur.