Bilişsel Medya Okuryazarlığı ModeliJames W. Potter tarafından geliştirilen, sorumluluk, etki, yorumlama, paylaşılan anlam, güç ve hedef olmak üzere altı önermeye dayanan; bilginin bilinçli ele alınmasını ve dört temel faktörün etkileşimini savunan modeldir. Örneğin bireyin medya etkilerini bilerek kendi bilgi yapılarını oluşturmasını sağlar.
Sorumluluk ÖnermesiPotter'ın modelinde, medya okuryazarlığını geliştirme konusunda öncelikli sorumluluğun bireyin kendisine ait olduğunu belirten önermedir. Kurumlar destek verse de birey kendi okuryazarlık düzeyini artırmak için bizzat motive olmalıdır.
Etki ÖnermesiMedya okuryazarlığı çalışmalarının temelinde medyanın insanları nasıl etkilediğine dair bir kuram olması gerektiğini savunan önermedir. Sadece olumsuzluklardan kaçınan tepkisel yaklaşımların yetersiz olduğunu vurgular.
Yorumlama Önermesiİnsan aklının varsayım üretme, hayal kurma ve fanteziler yaratma gibi karmaşık yapısını inceleyerek bireylerin medya mesajlarını nasıl anladığını açıklamaya çalışan bilişsel psikoloji temelli önermedir.
Eşleşmiş Anlam (Matching Meaning)Bireylerin dışarıdan gelen uyarıları anlamlandırmak ve iletişim kurmak için yaygın simgeler ile kavramlar arasındaki belirli bağlantıları (sözcük, grafik, ses, hareket gibi) kabul etmesi ve eşleştirmesi görevidir.
Güç ÖnermesiBilginin güç olduğu kabulünden hareketle, bireylerin medya içeriği, endüstrisi, etkileri, gerçek dünya ve kişinin kendisi olmak üzere beş alanda farkındalığa ve bilgiye gereksinim duyduğunu savunan önermedir.
Hedef ÖnermesiOtomatik rutinlerle medyaya kaptırılan kontrolün, medya okuryazarlığı yoluyla bireylere geri kazandırılmasını ve bireyin kişisel hedeflerine uygun bilinçli seçimler yapmasını amaçlayan önermedir.
Eleştirel Medya Eğitimi ModeliRick Shepherd tarafından geliştirilen, medyanın sunduğu tüm temsil ve iletişimlerin tarafsız olmadığını, aksine yapıcı birer seçim ve yaratıcı bakış açısı olduğunu savunan öğretmen-öğrenci odaklı program modelidir.
J. Francis Davis’in Modeli'Televizyon insanlara bir şey yapmaz, insanlar televizyonla bir şey yapar' görüşüne dayanan; metin, okuyucu ve kültür olmak üzere üç bölümden oluşan medya eğitim programları kuramsal kökenleri modelidir.
Aristokratik YaklaşımAvrupa ülkelerindeki medya eğitimi yaklaşımlarından biri olup, geleneksel eğitsel sistem değerlerine dayanarak popüler kültüre ve 'alt' kültüre karşı olumsuz tutum takınan ve 'yüksek' kültürü savunan yaklaşımdır.
Demokratik YaklaşımAvrupa ülkelerinde uygulanan, çocukların kendi başlarına medyayı kullanmalarını, kişisel tercihlerini ve medyadan aldıkları zevki ön planda tutan ancak popülistleşme riski taşıyan medya eğitimi yaklaşımıdır.
MOM Eğitim FelsefesiMedya Okuryazarlığı Merkezi'nin benimsediği; küreselleşen dünyada yaşam eğitimi, bilinçli araştırma (erişim, analiz, değerlendirme, yaratma) ve medyayı suçlamaya alternatif olma ilkelerine dayanan felsefedir.
Anlam YapılandırmaBireyin dışarıdaki ortak simgeleri eşleştirmenin ötesine geçerek, medya mesajlarından kendi süzgeciyle kişisel anlamlar ve çıkarımlar üretmesi sürecidir.
Medya Okuryazarlığı Araştırma SüreciMOM felsefesinin temelini oluşturan, öğrencilerin bilgilenme ve yönlenme amacıyla uyguladığı 'Erişim, Analiz, Değerlendirme ve Yaratma' olmak üzere dört basamaktan oluşan döngüsel süreçtir.
