Ünite 6: Kamu Harcamaları: Tanım ve Teorik Çerçeve — Doğru/Yanlış

Gösterilen tanım o kavrama ait mi? 14 soru var.

1 / 140 doğru

Gerçek Artış

Kamu harcamalarındaki ••• paralel olarak, topluma sunulan kamusal mal ve hizmetlerin miktarında, kalitesinde ve çeşitliliğinde somut bir ••• meydana gelmesidir. Örneğin, yeni bir otoyol veya hastane yapılması •••.

Gerçek Artış — Kamu harcamalarındaki artışa paralel olarak, topluma sunulan kamusal mal ve hizmetlerin miktarında, kalitesinde ve çeşitliliğinde somut bir artışın meydana gelmesidir. Örneğin, yeni bir otoyol veya hastane yapılması gerçek artıştır.

Sıçrama Tezi — Peacock ve Wiseman tarafından geliştirilen, kamu harcamalarının savaş ve kriz gibi olağanüstü dönemlerde basamaklı bir şekilde yukarı doğru sıçrama yapacağını ve kriz sonrasında eski düzeyine dönmeyeceğini savunan tezdir.

Baskı Grupları — Kendi üyelerinin çıkarlarını korumak ve geliştirmek amacıyla siyasi karar alıcılar ve bürokratlar üzerinde lobi faaliyetleri yürüterek kamu harcamalarının artmasına neden olan mesleki veya sosyal örgütlenmelerdir.

Safi Bütçe Yöntemi — Gelirlerin giderlerden düşülerek sadece aradaki net farkın bütçeye kaydedilmesi esasına dayanan, günümüzde denetim zorluğu ve yolsuzluğa zemin hazırlaması nedeniyle terk edilen yöntemdir.

Nakdi Ekonomi — Tüm ekonomik işlemlerin, mal ve hizmet alımlarının ve kamu ödemelerinin para birimi kullanılarak gerçekleştirildiği, kamu harcamalarını görünüşte artıran modern ekonomik yapıdır.

Sosyal Refah Devleti — Vatandaşlarına asgari yaşam standardı, sosyal güvenlik ve adil gelir dağılımı sağlamayı taahhüt eden, ekonomik hayata aktif olarak müdahale eden modern devlet modelidir.

Anayasal İktisat — Politikacıların ve bürokratların bütçeyi kendi çıkarları doğrultusunda aşırı büyütmelerini önlemek amacıyla, devletin vergilendirme ve harcama yetkilerinin anayasal kurallarla sınırlandırılmasını savunan teoridir.

Geniş Anlamda Kamu Harcaması — Ekonomik ve sosyal yaklaşıma dayanan, devletin kamu gücünü kullanarak gerçekleştirdiği tüm harcamaları, sosyal güvenlik kurumlarının ödemelerini ve KİT yatırımlarını kapsayan modern tanımdır.

Gayrisafi Bütçe Yöntemi — Bütçede tüm gelir ve giderlerin birbirine mahsup edilmeden, ayrı ayrı ve tam tutarlarıyla gösterilmesini öngören, bütçede şeffaflığı sağlayan ancak harcamaları görünüşte artıran yöntemdir.

Wagner Kanunu — Sanayileşme ve ekonomik büyüme sürecinde, devlet faaliyetlerinin yoğunluk ve genişlik açısından artması sonucu kamu harcamalarının milli gelirden daha hızlı artacağını ileri süren yasadır.

Dar Anlamda Kamu Harcaması — Hukuki yaklaşıma dayanan, sadece devlet ve mahalli idareler gibi kamu tüzel kişileri tarafından bütçe kurallarına uygun olarak yapılan parasal harcamaları kapsayan tanımdır. Klasik iktisatçıların jandarma devlet anlayışını yansıtır.

Görünürde Artış — Bütçedeki harcama rakamlarının nominal olarak yükselmesine rağmen, sunulan kamusal hizmet miktarında hiçbir artışın yaşanmamasıdır. Enflasyon nedeniyle aynı malın daha yüksek fiyata alınması buna örnektir.

Maksimizasyon Yaklaşımı — Politikacıların oy, bürokratların bütçe ve güç, seçmenlerin ise kişisel fayda maksimizasyonu peşinde koşması nedeniyle kamu harcamalarının gereksiz yere artacağını savunan yaklaşımdır.

Ayni Ekonomi — Paranın kullanılmadığı veya yaygın olmadığı, ekonomik işlemlerin, ödemelerin ve kamu hizmetlerinin mal veya iş gücü (emek) karşılığında yerine getirildiği geleneksel ekonomik sistemdir.