Ne Öğrendik?
← Ünite 8

Ünite 8: Kamu Gelirleri — Ünite Özeti

myders hazırladı Ders kitabında bu ünite için kapanış özeti basılmamış. Aşağıdaki kısa özet ünite içeriğinden hazırlandı; kitabın kendi cümleleri değildir.

Bu Ünitede Neler Öğrendik?myders hazırladı

Bu bölümde kamu gelirlerinin tanımı, amaçları, sınıflandırılması ile devletin temel gelir kaynakları ele alınmıştır. Kamu gelirleri, devletin kamu hizmetlerini finanse etmek amacıyla anayasal sınırlar içinde elde ettiği kaynakları kapsar. Bu gelirler dar anlamda sadece merkezî yönetimin gelirlerini ifade ederken, geniş anlamda yerel yönetimlerin, parafiskal kurumların ve kamu iktisadi teşebbüslerinin gelirlerini de içine alır. Kamu gelirleri cebrîlik, kaynakların niteliği ve süreklilik durumlarına göre çeşitli sınıflandırmalara tabi tutulmaktadır. Bölümde ayrıca vergi, harç, resim ve şerefiye gibi temel kamu gelirleri incelenmiştir. Devletin en önemli gelir kaynağı olan vergi karşılıksız ve cebrî iken, harç sunulan somut bir hizmetin karşılığı olarak alınır. Resim belirli bir faaliyetin ruhsatlandırılması karşılığında tahsil edilirken, şerefiye ise bayındırlık hizmetleri sonucu gayrimenkul değeri artan kişilerden alınan katılım payıdır. Bunların yanında, sosyal güvenlik kurumu gibi yapıların topladığı parafiskal gelirler, belirli amaçlar için oluşturulan fonlar ve devletin üretim tekellerinden sağladığı mali tekel gelirleri de ünitede detaylandırılmıştır. Son olarak, devletin sahip olduğu taşınmazlardan elde ettiği mülk ve teşebbüs gelirleri, senyoraj ve enflasyon vergisi gibi para politikası kaynaklı gelirler, bağışlar, yardımlar ve cezalar gibi diğer kamu gelirleri üzerinde durulmuştur. Türkiye'deki genel bütçe gelirleri ise vergi gelirleri, teşebbüs ve mülkiyet gelirleri, bağışlar, faizler, paylar, cezalar ve sermaye gelirleri olmak üzere altı ana grupta sınıflandırılarak ünite tamamlanmıştır.