İnfografik
← Ünite 14
Ticaret Hukuku

Ünite 14: Anonim Şirket, Sermayesi Paylara Bölünmüş Komandit Şirket, Limited Şirket, Kooperatif

Anonim Şirketler İçin 50.000 TL Asgari Sermaye Sınırı
Türk Ticaret Kanunu'nun 332. maddesine göre anonim şirket kurabilmek için gereken esas sermaye miktarı en az elli bin Türk lirasıdır. Tamamı esas sözleşmede taahhüt edilmeli ve nakden taahhüt edilen payların en az yüzde yirmi beşi tescil öncesinde ödenmelidir.
Limited Şirketlerde 50 Ortak Sınırı ve 10.000 TL Sermaye
Türk Ticaret Kanunu m. 574/1 hükmünce limited şirketler en az on bin Türk lirası (10.000 TL) esas sermaye ile kurulur. Anonim şirketlerden farklı olarak limited şirketlerde ortak sayısı elli kişiden fazla olamaz.
Tek Kişilik Şirket Kurma İmkânı
Eski ticaret kanunlarında yer alan çok ortaklı yapı zorunluluğu, Türk Ticaret Kanunu'nda yapılan düzenlemelerle esnetilmiştir. Hem anonim şirketlerde hem de limited şirketlerde tek bir gerçek veya tüzel kişinin ortak olmasıyla şirket kurulabilmesine yasal izin verilmiştir.
Kooperatifler İçin En Az 7 Ortak Şartı
1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 2. maddesi gereğince, bir kooperatifin tüzel kişilik kazanabilmesi ve kurulabilmesi için en az 7 gerçek veya tüzel kişinin bir araya gelerek ana sözleşmeyi imzalaması zorunludur.

Anahtar Kavramlar

Anonim ŞirketSermayesi belirli ve paylara bölünmüş olan, borçlarından dolayı yalnız malvarlığıyla sorumlu bulunan sermaye şirketidir. Örnek olarak, 50.000 TL asgari sermaye ile kurulan ve pay sahiplerinin sadece taahhüt ettikleri paylar ölçüsünde sorumlu olduğu şirketler gösterilebilir.
Esas Sermaye (Anonim Şirket)Anonim şirketin ana sözleşmesinde taahhüt edilmiş bulunan ve kanunen en az elli bin Türk lirası (50.000 TL) olmak zorunda olan sermaye miktarını ifade eder. Nakden taahhüt edilen pay bedellerinin en az %25'i tescilden önce ödenmelidir.
Yönetim KuruluAnonim şirketlerin esas sözleşmeyle atanmış veya genel kurul tarafından seçilmiş, bir veya daha fazla kişiden oluşan ve şirketi idare ve temsil eden zorunlu organıdır.
Genel KurulPay sahiplerinin şirket işlerine ilişkin haklarını kullandıkları, olağan veya olağanüstü toplanarak organ seçimi, bilanço onayı ve kâr dağıtımı gibi stratejik kararlar aldıkları en üst karar organıdır.
Sermayesi Paylara Bölünmüş Komandit ŞirketSermayesi paylara bölünen ve ortaklarından bir veya birkaçı kollektif şirket ortağı (sınırsız), diğerleri anonim şirket pay sahibi (sınırlı) gibi sorumlu olan, uygulamada hemen hiç görülmeyen şirket türüdür.
Limited ŞirketBir veya birden çok gerçek veya tüzel kişi tarafından bir ticaret unvanı altında kurulan, esas sermayesi belirli ve bu sermaye paylarının toplamından oluşan bir sermaye şirketidir. En az 10.000 TL sermaye gerektirir ve ortak sayısı 50'yi aşamaz.
Ek Ödeme ve Yan Edim YükümlülüğüLimited şirket ortaklarının, ana sermaye payını ödemenin dışında şirket sözleşmesiyle taahhüt edebildikleri ek parasal yükümlülükler veya hizmet/ifa borçlarıdır.
KooperatifOrtakların belirli ekonomik menfaatlerini, meslek veya geçim ihtiyaçlarını işgücü ve parasal katkıyla karşılıklı yardım, dayanışma ve kefalet suretiyle sağlamak amacıyla kurulan değişir ortaklı ve değişir sermayeli tüzel kişiliktir.
Değişir Ortaklı ve Değişir Sermayeli OrtaklıkOrtak sayısının ve buna bağlı olarak sermayenin sürekli olarak artıp azalmasına yasal olarak imkan tanıyan, özellikle kooperatiflerde görülen esnek yapı özelliğidir.
İbraGenel kurul toplantılarında, yönetim kurulu üyelerinin o döneme ait faaliyetlerinden ötürü aklanması, sorumluluktan kurtarılması işlemidir ve olağan genel kurulun yetkilerindendir.

Diğer Önemli Bilgiler

Eski ve Yeni Kanunda Denetim Kurulunun Durumu

6762 sayılı mülga Türk Ticaret Kanunu döneminde anonim şirketlerin zorunlu organları arasında yer alan denetçi (denetim kurulu), yeni Türk Ticaret Kanunu ile şirket organı olmaktan çıkarılmıştır; artık sadece belirli ölçütlere uyan şirketler bağımsız denetime tabidir.

Olağan Genel Kurul Toplantı Zamanı

Türk Ticaret Kanunu m. 409/1 uyarınca anonim şirketlerin olağan genel kurul toplantıları her faaliyet dönemi sonundan itibaren üç ay içinde yapılmak zorundadır. Bu toplantılarda finansal tablolar görüşülür ve yönetim kurulu ibra edilir.

Kooperatiflerin Temel Kuruluş Felsefesi

Anonim ve limited şirketler ticari kazanç ve kâr elde etme amacıyla kurulurken, kooperatifler 1163 sayılı kanun uyarınca kâr amacı gütmeyip ortaklarının mesleki ve ekonomik ihtiyaçlarını yardımlaşma ve dayanışma yoluyla karşılamak için kurulur.

Sınavda Dikkat Et

  • Anonim şirket asgari sermayesinin 50.000 TL, limited şirket asgari sermayesinin ise 10.000 TL olduğunu karıştırmayın; rakamsal sorular sık gelir.
  • Nakden taahhüt edilen anonim şirket pay bedellerinin en az %25'inin tescilden önce ödenmesi gerektiği kuralını unutmayın.
  • Eski kanunda yer alan 'denetim kurulu'nun yeni Türk Ticaret Kanunu ile anonim şirketin zorunlu organı olmaktan çıkarıldığını mutlaka not edin.
  • Limited şirketlerde ortak sayısının en fazla 50 ile sınırlı olduğunu, anonim şirketlerde ise böyle bir üst sınır olmadığını iyi ayırt edin.
  • Kooperatiflerin kuruluşunda en az 7 ortak şartı arandığını, bunun anonim veya limited şirketlerden farklı olduğunu göz ardı etmeyin.
  • Kooperatiflerin temel kuruluş amacının kâr elde etmek değil, yardımlaşma ve dayanışma olduğunu sınavda şaşırtmaca olarak kullanabilirler.
  • Hem anonim şirketlerin hem de limited şirketlerin tek ortakla kurulabilmesine yasal izin verildiğini hatırlayın.