Ünite 13: Mobbing, Kuşak Çatışmaları ve Tükenmişlik Sendromu — Alıştırmalar
Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
Bir iş yerindeki davranışın 'mobbing' olarak nitelendirilebilmesi için Leymann tarafından belirlenen iki temel kriteri açıklayınız ve bu kriterlerden birinin eksik olduğu bir senaryo kurgulayınız.
Yanıt / ipucu
Kriterler, davranışın neredeyse her gün tekrarlanması ve en az altı ay sürmesidir. Örneğin, bir yöneticinin sadece bir kez yaptığı sert bir performans eleştirisi, sistematik ve süreklilik arz etmediği için mobbing sayılmaz.
Alıştırma 2myders hazırladı
Bebek Patlaması kuşağı ile Y kuşağının iş-yaşam dengesine bakış açılarını karşılaştırarak, bu farklılığın neden olabileceği potansiyel bir çatışma senaryosu yazınız.
Yanıt / ipucu
Bebek Patlaması kuşağı işi hayatın merkezine koyarken, Y kuşağı kişisel zamana daha fazla değer verir. Bu durum, yöneticinin Y kuşağını 'isteksiz' olarak görmesine, Y kuşağının ise yöneticiyi 'yaşam kalitesini hiçe sayan biri' olarak algılamasına yol açabilir.
Alıştırma 3myders hazırladı
Tükenmişlik sendromunun aşamalarını (hiperaktiviteden çaresizliğe) göz önünde bulundurarak, bir çalışanın tükenmişlik sürecine girmemesi için iş yerinde hangi 'koruyucu' önlemler alınabileceğini listeleyiniz.
Yanıt / ipucu
İş yükünün dengelenmesi, çalışanlara iş üzerinde kontrol alanı tanınması ve başarıların adil bir şekilde ödüllendirilmesi tükenmişliği önleyebilir. Ayrıca topluluk bilincinin güçlendirilmesi, çalışanın işe yabancılaşmasını engelleyen önemli bir faktördür.
Alıştırma 4myders hazırladı
Mobbingin dikey, düşey ve yatay düzeylerini tanımlayarak, her bir düzey için iş yerinden gözlemlediğiniz veya hayali birer örnek durum oluşturunuz.
Yanıt / ipucu
Dikey mobbing üstün asta, düşey mobbing astın üste, yatay mobbing ise eşit statüdeki çalışanların birbirine uyguladığı baskıdır. Örneğin; bir yöneticinin çalışanına sürekli hakaret etmesi dikey, bir grup çalışanın iş arkadaşını dışlaması yatay mobbing örneğidir.
Alıştırma 5myders hazırladı
Maslach ve Leiter'in belirttiği 'kişisel değerler ile işin gerekliliklerinin çatışması' kavramını kendi cümlelerinizle yorumlayınız ve bu çatışmanın çalışanın psikolojisi üzerindeki etkilerini tartışınız.
Yanıt / ipucu
Bu durum, bireyin etik anlayışı veya kişisel hedefleri ile iş yerinin beklentilerinin ters düşmesidir. Bu uyumsuzluk, çalışanda derin bir yabancılaşmaya, alaycı bir tutuma ve nihayetinde psikolojik bir çöküşe neden olabilir.
