Ana Sayfa » İstanbul Üniversitesi AUZEF » İşletme Lisans Programı » Pazarlama İlkeleri İşletme (Uzaktan Öğretim)
← Ünite 13
Pazarlama İlkeleri İşletme (Uzaktan Öğretim)

Ünite 13: Bütünleşik Pazarlama İletişimi

İletişim Bombardımanı ve Kirliliği
Günümüz pazar koşullarında tüketiciler her gün binlerce reklama ve mesaja maruz kalmaktadır. Bu yoğun iletişim kirliliği, işletmelerin hedef kitlelerine ulaşmasını ve onların dikkatini çekmesini zorlaştıran en büyük engellerden biridir.
Satış Geliştirmenin Durgun Dönem Etkisi
Kuponlar ve geçici fiyat indirimleri gibi satış geliştirme teknikleri, özellikle ekonomik durgunluk dönemlerinde satışlarda anlık canlılık yaratmak ve rakip müşterilere ürünü denetmek için son derece etkilidir.
Duyurumun Reklama Karşı Güvenilirlik Üstünlüğü
Duyurum faaliyetleri doğrudan satış amacı taşımayan, basın organlarında tarafsız birer 'haber' niteliğinde yayınlanan mesajlar olduğu için tüketiciler nezdinde reklama kıyasla çok daha yüksek inandırıcılığa sahiptir.
Kişisel Satışın Yüksek Maliyet Yapısı
Kişisel satış, satış temsilcilerinin müşterilerle birebir ve yüz yüze iletişim kurmasını gerektirdiğinden, iletişim karması unsurları arasında kişi başına düşen temas maliyeti en yüksek olan tutundurma aracıdır.

Anahtar Kavramlar

TutundurmaPazarlama karmasının (4P) unsurlarından biri olup, işletmenin sunduğu müşteri değerini hedef gruba bilgilendirici ve ikna edici şekilde anlatma ve uzun dönemli ilişkiler kurma faaliyetlerinin bütünüdür.
Satış PromosyonuBir ürün veya hizmetin satın alınmasını ya da satılmasını özendirmek amacıyla tüketicilere veya aracılara yönelik uygulanan kısa süreli teşvik edici pazarlama teknikleridir.
DuyurumÜcret ödemeden yazılı veya görsel basın araçlarını kullanarak ürün, hizmet veya kuruluş hakkında lehte tutum oluşturacak haber niteliğinde bilgiler sunulmasıdır.
Kişisel Satışİşletmenin satış gücünün potansiyel veya mevcut alıcılarla yüz yüze gelerek, konuşma ve görüşmeler yoluyla satışı gerçekleştirme ve ilişki kurma çabalarıdır.
Doğrudan PazarlamaDikkatlice seçilmiş hedef müşteri kitlesiyle posta, telefon, e-posta ve internet gibi araçlar kullanılarak doğrudan, aracısız, kişiye özel ve etkileşimli iletişim kurulmasıdır.
KodlamaGöndericinin iletmek istediği temel fikir ve düşüncelerin, alıcıların anlayabileceği belirli sembol, işaret ve sözcüklere dönüştürülmesi sürecidir.
Gürültüİletişim sürecini bozan, mesajın sağlıklı iletilmesini engelleyen ve kodlanan mesaj ile çözülen mesaj arasında farklılıklara neden olan her türlü dışsal faktördür.
Etkiler Hiyerarşisi ModeliMüşterinin bir markayı satın alma kararının farkında olma, bilgilenme, beğenme, tercih etme, ikna olma ve satın alma aşamalarından oluşan doğrusal bir süreç olduğunu savunan modeldir.
Çekme StratejisiÜreticinin pazarlama çabalarını doğrudan nihai tüketiciye yönlendirerek, yoğun reklam ve promosyonlarla tüketicinin ürünü aracılardan talep etmesini sağladığı stratejidir.
ReklamKimliği belirli bir kaynak tarafından ürün, hizmet veya fikirlerin geniş kitlelere duyurulması amacıyla bir ücret karşılığında zaman ve yer satın alınarak gerçekleştirilen kişisel olmayan iletişim biçimidir.
Halkla İlişkilerİşletme hakkında kamuoyunda olumlu bir imaj oluşturmak, güven kazanmak ve çıkabilecek olumsuz haber ile söylentileri yönetmek amacıyla yürütülen faaliyetlerdir.
Duyurum (Tanıtım)Yazılı veya görsel basında bir ücret ödemeden ürün veya kuruluş hakkında haber niteliğinde bilgiler yayınlatarak lehte tutum oluşturma faaliyetidir.
Sponsorlukİşletmenin marka imajını geliştirmek, satış hacmini artırmak veya bilinirliğini güçlendirmek amacıyla belirli sosyal, kültürel veya sportif olaylara finansal destek sağlamasıdır.
Bütünleşik Pazarlama İletişimiTüm pazarlama iletişimi araçlarının (reklam, halkla ilişkiler, kişisel satış vb.) birbiriyle uyumlu, koordineli ve tutarlı mesajlar verecek şekilde birleştirilmesi yaklaşımıdır.
AIDA ModeliPazarlama mesajlarının başarılı olması için sırasıyla Dikkat Çekici (Attention), İlgi Uyandırıcı (Interest), İstek Uyandıran (Desire) ve Harekete Geçirici (Action) olması gerektiğini belirten modeldir.
İtme StratejisiÜreticinin pazarlama çabalarını toptancı ve perakendeci gibi aracılara yönlendirerek, ürünün dağıtım kanalı vasıtasıyla tüketiciye ulaştırılmasını hedefleyen stratejidir.

Diğer Önemli Bilgiler

Doğrudan Pazarlamanın Aracısız Yapısı

Doğrudan pazarlamada e-posta, telefon ve internet gibi kanallar kullanılarak aradaki tüm toptancı ve perakendeci gibi aracılar devre dışı bırakılır ve doğrudan seçilmiş hedef tüketiciyle etkileşim kurulur.

Endüstriyel Pazarlarda İletişim Tercihi

Hedef pazarı endüstriyel alıcılar (B2B) olan işletmeler, kitlesel reklamlar yerine doğrudan alıcılarla yüz yüze ilişki kurabilmek amacıyla satış güçlerini ve kişisel satış yöntemini öncelikli olarak tercih ederler.

Tüketici Pazarlarında İletişim Tercihi

Hedef pazarı nihai tüketiciler (B2C) olan işletmeler, geniş kitlelere hızlı ve düşük birim maliyetle ulaşabilmek için öncelikli olarak kitlesel reklamları ve satış promosyonu araçlarını kullanırlar.

Geri Bildirimin Değerlendirilmesi

Geri bildirim, alıcının mesaja verdiği tepkidir. Olumsuz geri bildirim alındığında, mesaj kaynağının iletişim stratejisini ve mesaj içeriğini acilen yeniden değerlendirip revize etmesi gerekir.

AIDA Modelinin Satın Alma Dönüşümü

AIDA modeline göre, bir iletişim mesajı sırasıyla tüketicinin dikkatini çekmeli, ilgisini canlı tutmalı, ürüne karşı satın alma isteği uyandırmalı ve en nihayetinde satın alma eylemini tetiklemelidir.

Amaç ve Görev Metodunun Farkı

Diğer bütçeleme yöntemleri bütçeyi en başta sınırlandırırken, Amaç ve Görev metodu önce iletişim hedeflerini ve bu hedeflere ulaşmak için yapılacak işleri belirleyip bütçeyi en son aşamada bu maliyetlere göre hesaplar.

Çekme Stratejisinde Reklamın Rolü

Çekme stratejisinde üretici işletme bütçesinin büyük kısmını nihai tüketiciye yönelik reklamlara ayırır. Tüketici reklamdan etkilenerek perakendeciden ürünü talep eder ve böylece talep zinciri tetiklenir.

İletişim Kirliliği ve Bombardımanı

Günümüz pazar koşullarında tüketiciler her gün binlerce reklama ve mesaja maruz kalmaktadır. Bu yoğun iletişim bombardımanı tüketicilerde algı duvarı oluşturmakta ve işletmelerin mesajlarının hedef kitleye ulaşmasını zorlaştırmaktadır.

Reklamın Ücretli ve Kimlikli Yapısı

Reklamı diğer iletişim araçlarından ayıran en somut özellik, zaman ve yerin bir bedel karşılığında satın alınması ve mesajı yayınlayan kişi ya da kurumun kimliğinin açıkça belirtilmesidir.

Durgun Dönemlerde Satış Promosyonu

Satış promosyonları, özellikle ekonomik durgunluk dönemlerinde satışlarda anlık canlılık yaratmak ve rakiplerin müşterilerine ürünü deneterek yeni müşteriler kazanmak amacıyla kullanılır.

Duyurumun Yüksek Güvenilirliği

Duyurum, doğrudan satış amacı taşımayan haber niteliğindeki bilgilerden oluştuğu için tüketiciler nezdinde reklama kıyasla çok daha yüksek inandırıcılığa ve güvenilirliğe sahiptir.

Kişisel Satışın Yüksek Maliyeti

Kişisel satış, satış temsilcilerinin müşterilerle birebir ve yüz yüze iletişim kurmasını gerektirdiğinden dolayı iletişim karması içerisindeki en yüksek maliyetli tutundurma aracıdır.

Geleneksel Medyanın Gerilemesi

Teknolojik gelişmelerle birlikte dijital kanalların yükselişi, televizyon, gazete ve dergi gibi geleneksel kitlesel medya araçlarının etkinliğini azaltmış ve işletmeleri BPİ'ye yönlendirmiştir.

İletişimde Deneyim Alanı Uyumu

İletişim sürecinin başarılı olabilmesi için göndericinin deneyim alanı ile alıcının deneyim alanının çakışması, yani ortak bir dil ve anlam dünyasında buluşmaları gerekir.

AIDA Modelinin Formülü

AIDA modeli; Attention (Dikkat), Interest (İlgi), Desire (İstek) ve Action (Aksiyon) kelimelerinin baş harflerinden oluşur ve başarılı bir reklam mesajının tasarım şablonudur.

Mesajda Rasyonel Yaklaşım

Rasyonel yaklaşımı benimseyen mesajlar, ürünün fonksiyonel faydalarını, kalitesini, sağlayacağı zaman ve para tasarrufunu ön plana çıkararak tüketicinin mantığına hitap eder.

Amaç ve Görev Metodunun Farkı

Bütçe belirlemede kullanılan amaç ve görev metodu, bütçeyi önceden belirlemek yerine, önce hedefleri ve yapılacak işleri belirleyip maliyeti en son hesaplayan tek yöntemdir.

Stratejilerde Araç Dağılımı

İtme stratejisinde kişisel satış ve satış tutundurma (promosyon) faaliyetleri ağırlık kazanırken; çekme stratejisinde kitlesel reklamlar ve tüketici promosyonları ön plana çıkar.

Sınavda Dikkat Et

  • Reklam ile Duyurum arasındaki farka dikkat edin; reklam ücretlidir ve kaynağı bellidir, duyurum ise ücretsizdir ve haber niteliği taşıdığı için inandırıcılığı daha yüksektir.
  • Kişisel satışın en maliyetli tutundurma aracı olduğunu, ancak çift yönlü iletişim ve anında geri bildirim sağlama avantajına sahip olduğunu unutmayın.
  • Bütünleşik Pazarlama İletişimi'nin (BPİ) temel amacının farklı kanallardan 'tutarlı, koordineli ve uyumlu' tek bir mesaj iletmek olduğunu aklınızda tutun.
  • Etkiler Hiyerarşisi Modeli'nin aşamalarını (farkında olma, bilgilenme, beğenme, tercih etme, ikna etme, satın alma) sırasıyla bilmek sınavda kronolojik soruları çözmenizi kolaylaştırır.
  • Bütçeleme yöntemlerinden 'Amaç ve Görev Metodu'nun, bütçeyi önceden sınırlamak yerine hedeflere ve yapılacak işlerin maliyetine göre belirleyen en rasyonel yöntem olduğunu unutmayın.
  • İtme ve Çekme stratejilerinin yönünü karıştırmayın; İtme stratejisi aracılara (toptancı/perakendeci) yöneliktir, Çekme stratejisi ise doğrudan nihai tüketiciyi hedefler.
  • Reklamın 'ücretli' ve 'kişisel olmayan' bir yapıya sahip olduğunu unutma; sınavda bu iki kelime doğrudan reklamı işaret eder.
  • Duyurumun (tanıtım) reklama göre daha güvenilir kabul edilmesinin nedeni haber niteliği taşımasıdır, bu kıyaslama sınavda sıkça sorulur.
  • Kişisel satışın en maliyetli tutundurma aracı olduğunu ve en büyük avantajının anında geri bildirim (çift yönlü iletişim) sağlamak olduğunu aklında tut.
  • Bütçe yöntemlerinden 'Amaç ve Görev Metodu' diğerlerinden farklı olarak bütçeyi en son aşamada hesaplar; bu tersten kurgu sınavda ayırt edici sorulardandır.
  • İtme stratejisinde hedef 'aracılar' (toptancı/perakendeci) iken, çekme stratejisinde hedef doğrudan 'nihai tüketicilerdir'; bu hedef kitle ayrımına çok dikkat et.