Ünite 12: VERGİ TEORİSİ, EKONOMİK ve DAVRANIŞSAL MODELLER — Hızlı Bakış
Sınavdan hemen önce göz gezdirmek için sıkıştırılmış özet.
Sınavda Dikkat Et
Marjinal vergi oranı ile ortalama vergi oranı arasındaki ayrımı iyi bilin; mükelleflerin bu ikisini karıştırıp ortalama orana göre karar vermesi emek arzını klasik teorinin öngördüğünden daha fazla artırır.
Pigocu vergilerin amacının üretimi tamamen sıfırlamak değil, marjinal dışsal maliyetleri fiyata dahil ederek üretimi 'toplumsal optimum' seviyesine çekmek olduğunu unutmayın.
Laffer Eğrisi sorularında tepe noktasının 'vergilemenin mali sınırı' olduğunu ve bu noktadan sonra vergi oranları artsa dahi vergi hasılatının düşeceğini aklınızda tutun.
Verginin temel amacı 'düzenleyici' ise verginin belirgin (dikkat çekici) yapılması, temel amaç 'gelir elde etmek' ise belirginliğin azaltılması (gizlenmesi) gerektiğini unutmayın.
Çerçeveleme etkisine dikkat edin; 'vergi bonusu' terimi kazanç algısı yaratarak harcamayı teşvik ederken, 'vergi indirimi' kaybın iadesi olarak algılanıp tasarrufa yol açar.
İçsel motivasyonun önemini unutmayın; vatandaşlık görevleri için ödül verilmesi veya cezaların kaldırılması içsel motivasyona kalıcı zarar vererek uyumu zorlaştırır.
Bilinmesi Gereken Kavramlar
Verginin Refah KaybıDüzenleyici VergiPigocu VergiLaffer EğrisiSınırlı RasyonellikBeklenti TeorisiZaman Değişkenli TercihSahiplenme EtkisiVerginin Belirginliği (Tax Salience)Gizli VergiUyum MaliyetiÇerçeveleme Etkisiİçsel MotivasyonMarjinal Vergi OranıOrtalama Vergi Oranı
