Ana Sayfa » Anadolu Üniversitesi AÖF » Çocuk Gelişimi Lisans Programı » Eğitim Bilimine Giriş

Ünite 9: 9. Ünite - Türk Eğitim Sisteminin Yapısı ve İşleyişi — Kavram Eşleştirme

Tur 1 / 40 / 5 eşleşti

Önce bir kavram seç, sonra karşılığı olan tanıma dokun.

Kavramlar

Tanımlar

Yukarıdan bir kavram seç.

Sistem — Birbirine bağımlı ve karşılıklı etkileşimde bulunan birtakım alt parçalardan oluşan, aynı zamanda daha büyük sistemlerin parçası olarak işlevde bulunan bütündür. Örneğin, eğitim sistemi devlet sisteminin bir parçası olarak çalışır.

Alt Sistem — Sistem adı verilen bütünü oluşturan ve her birinin kendine özgü işleyiş özelliği bulunan daha küçük parçalardır. Okul yönetimi içerisindeki birimler, bölümler ve sınıflar okulun alt sistemlerini oluşturur.

Üst Sistem — Herhangi bir sistemin bağlı olduğu ve onun sınırlarını, amaçlarını etkileyen daha büyük sistem ya da çevredir. Örneğin, bir okulun üst sistemi il, ilçe ve merkez örgütleridir.

Örgüt — Ortak bir amacı gerçekleştirmek için güç birliği yapan insanların, çevrelerinden aldıkları girdileri işleyerek çıktılara dönüştürdükleri toplumsal yapılardır. Okullar ve aileler bu yapılara en önemli örneklerdir.

Mevzuat — Bir ülkede yürürlükte olan yasa, tüzük, yönetmelik, genelge ve diğer yazılı hukuk kurallarının tümünü kapsayan yasal dayanaklar bütünüdür. Türk eğitim sistemi bu kurallara göre şekillenir.

Anayasa — Devletin yapısını, organlarını, hükümet biçimini ve vatandaşların temel hak ve özgürlüklerini düzenleyen, hiyerarşik olarak en üstte yer alan en soyut hukuksal metindir. Eğitim hakkı T.C. Anayasası'nın 42. maddesinde düzenlenmiştir.

Yasa (Kanun) — Yasama organı tarafından anayasaya uygun olarak yapılan, genellik, süreklilik ve soyutluk özellikleri taşıyan uyulması zorunlu yazılı hukuk kurallarıdır. 1739 sayılı Milli Eğitim Temel Yasası buna bir örnektir.

Yönetmelik — Başbakanlık, bakanlıklar ya da kamu tüzel kişilerinin kendi görev alanlarını ilgilendiren yasaların uygulanmasını sağlamak üzere çıkardıkları yazılı kurallardır. İlköğretim Kurumları Yönetmeliği buna örnektir.

Genelge — Bir kuruluşun geneli ya da büyük çoğunluğunu ilgilendiren, üst makamlarca alt makamlara gönderilen buyruk, talimat ve duyurulardır. Tebliğler Dergisi'nde yayımlanarak personele duyurulur.

Örgün Eğitim — Belirli yaş grubundaki ve aynı düzeydeki bireylere, amaca göre hazırlanmış programlarla okul çatısı altında yapılan düzenli ve kademeli eğitimdir. Okulöncesi, ilköğretim, ortaöğretim ve yükseköğretimi kapsar.

Yaygın Eğitim — Örgün eğitim sistemine hiç girmemiş ya da herhangi bir kademesinden ayrılmış bireylere ilgi ve gereksinim duydukları alanlarda okul dışında düzenlenen eğitim etkinlikleridir. Halk eğitimi ve çıraklık eğitimi bu kapsamdadır.

Yöneltme — Bireylerin eğitimleri süresince ilgi, yeti ve yetenekleri doğrultusunda uygun programlara ya da okullara yönlendirilmesini esas alan milli eğitim temel ilkesidir. İlköğretimin son sınıfında rehberlik yoluyla başlar.

Fırsat ve Olanak Eşitliği — Eğitimde kadın ve erkek herkese eşit imkanlar sunulmasını, maddi durumu yetersiz başarılı öğrencilere burs ve parasız yatılılık gibi destekler sağlanmasını öngören temel ilkedir.

Merkez Örgütü — Milli Eğitim Bakanlığı'nın Ankara'da bulunan, bakanlık makamı, ana hizmet birimleri, danışma-denetim birimleri ve yardımcı birimlerden oluşan politika yapıcı ve yönetici ana merkezidir.

Taşra Örgütü — Milli Eğitim Bakanlığı'nın merkez dışındaki 81 il ve 924 ilçede eğitim-öğretim hizmetlerini yürütmek üzere yapılandırılmış il ve ilçe milli eğitim müdürlüklerinden oluşan teşkilatıdır.

Yurt Dışı Örgütü — Türk milli kültürünün dış ülkelerde korunması, tanıtılması ve yaygınlaştırılması amacıyla 21 ülkede kurulan 20 eğitim müşavirliği ve 18 eğitim ataşeliğinden oluşan teşkilattır.

Talim ve Terbiye Kurulu — Milli Eğitim Bakanlığı'nda doğrudan bakana bağlı olarak çalışan, eğitim programlarını, ders kitaplarını inceleyen, karar ve danışma niteliği taşıyan en üst düzey kuruldur.