Ünite 4: Sokrates ve Sokratesçi Okullar — Alıştırmalar
Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
Sokrates'in yazılı bir eser bırakmama sebebi ile tarihçilerin karşılaştığı 'Sokrates problemi' kavramı arasındaki ilişkiyi kendi cümlelerinizle karşılaştırarak açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Sokrates'in yazının ruhun kazandıklarını yok edeceğine inanarak hiç eser bırakmamış olması, onun düşüncelerine sadece başkalarının (Platon, Ksenophanes vb.) aktarımlarıyla ulaşılabilmesine yol açmıştır. Bu durum, tarihçilerin onun gerçek fikirlerini ayırt etmesini zorlaştırarak 'Sokrates problemi' olarak adlandırılan belirsizlik ortamını yaratmıştır.
Alıştırma 2myders hazırladı
Sokrates'in 'ironi' ve 'ebelik (doğurtma)' aşamalarından oluşan diyalektik yöntemini, günlük hayatta karşılaştığınız bir tartışma örneği üzerinden adım adım uygulayınız.
Yanıt / ipucu
Öncelikle karşınızdaki kişinin bir konudaki kesin bildiklerini sorgulayıp onda bir 'bilgisizlik bilinci' (ironi) yaratın. Ardından tümevarımsal sorularla onun kendi mantığıyla doğru kavramlara ulaşmasını (ebelik) sağlayarak süreci tamamlayın.
Alıştırma 3myders hazırladı
Sokrates'in 'Bilgi erdemdir ve kimse bile bile yanlış yapmaz' ilkesi ile ahlak anlayışı arasındaki bağı tartışarak, kötülüğün kaynağını nasıl açıkladığını değerlendiriniz.
Yanıt / ipucu
Sokrates'e göre insan özü itibarıyla iyiyi ister; dolayısıyla kötülük yapmak bilinçli bir tercih değil, iyiyi görememekten veya yanlış bir haz tarafından yanıltılmaktan kaynaklanan bir bilgisizlik durumudur.
Alıştırma 4myders hazırladı
Kinikler Okulu'nun kurucusu Antisthenes ve en ünlü siması Diogenes'in yaşam tarzı ile Atina'nın toplumsal değerleri arasındaki zıtlığı örnekler vererek inceleyiniz.
Yanıt / ipucu
Kinikler her türlü uygarlık değerine, mal mülke ve şan şöhrete sırt çevirmişlerdir. Diogenes'in fıçı içinde yaşaması ve Büyük İskender'e karşı sergilediği mesafeli tavır, toplumsal kurallara ve zenginliğe bağımlı olmama idealinin somut birer uygulamasıdır.
Alıştırma 5myders hazırladı
Sokrates'in siyaset anlayışı ile Atina demokrasisinin kura ile yönetici seçme uygulamasını karşılaştırarak Sokrates'in eleştirilerinin haklılık payını araştırınız.
Yanıt / ipucu
Sokrates devlet yönetimini gemi kullanmak veya ayakkabı dikmek gibi uzmanlık gerektiren bir sanat olarak görür. Kura ile rastgele yöneticiler seçilmesini eleştirerek iktidarda kim olursa olsun bilgi, adalet ve uzmanlığın hüküm sürmesi gerektiğini savunmuştur.
