Ünite 5: Pozitivist Tarih Kuramı — Ön Okuma Soruları

Ders kitabının bölüm başındaki ilgi uyandıran soruları. Bunlar sınav sorusu değil — konuya başlamadan önce düşünmen için. Cevabı açmadan önce kendi yanıtını düşün.

1. Auguste Comte'a göre insan aklının bugünkü bilimsel seviyeye ulaşabilmesi için neden teolojik ve metafizik aşamalardan zorunlu olarak geçmesi gerekir?
   Yönlendirme

   Comte, aklın teolojiden pozitife doğrudan atlayamayacağını, aradaki metafizik aşamanın geçişi sağlayan bir kavram sistemi olduğunu savunur.
2. J.S. Mill, doğa yasalarından farklı olarak, gözlemlenemeyen tarihsel olayların nedenlerini hangi yöntemle ortaya koyabileceğimizi öne sürmüştür?
   Yönlendirme

   Mill, sonuçlardan hareketle nedenlere ulaşmayı sağlayan 'ters dedüktif yöntem'in kullanılmasını önerir.
3. Carl Hempel'e göre doğa bilimleri ile tarih bilimleri arasında yapısal bir fark yoksa, tarihteki olayları açıklarken kullandığımız yasalar neden doğa yasaları gibi açıkça görülmez?
   Yönlendirme

   Tarihte kullanılan yasaların 'örtük yasalar' olduğunu, yani herkesçe bilindiği için arka planda işleyip açıkça dile getirilmediğini düşünür.
4. Søren Kierkegaard, henüz gerçekleşmemiş bir geleceğin neden 'tarihsel' olamayacağını ve dünya tarihine yönelik bütünsel spekülasyonların neden çelişki barındırdığını nasıl açıklar?
   Yönlendirme

   Kierkegaard'a göre tarihsel olmak yalnızca olup bitmiş olmakla ilgilidir; bu yüzden henüz yaşanmamış geleceği tarihin içine dahil etmek imkansızdır.