Bu Ünitede Neler Öğrendik?myders hazırladı
Bu bölümde, 19. yüzyılda Auguste Comte öncülüğünde gelişen ve tarihsel süreçleri doğa bilimlerinin yöntemleriyle açıklamayı hedefleyen pozitivist tarih kuramı ele alınmıştır. Comte, insan aklının teolojik, metafizik ve pozitif olmak üzere üç aşamadan geçtiğini savunan üç hâl yasasını ortaya koymuş ve sosyolojinin kurulmasıyla bilimler sisteminin tamamlanacağını belirtmiştir. J. S. Mill ise bu kurama bilgi kuramsal bir temel kazandırarak, tarihte etkilerden nedenlere gidilmesi gerektiğini savunan ters dedüktif yöntemi önermiştir. Buckle, Taine ve Spencer gibi isimler de doğa bilimlerini ve evrim kuramını tarihsel sürece uyarlayarak bu anlayışı desteklemişlerdir.
Ünitenin devamında 20. yüzyıl neopozitivizmi kapsamında Hempel ve Popper’in görüşlerine yer verilmiştir. Hempel, tarihsel açıklamaların genel yasalar altında yapılabileceğini ve örtük yasaların önemini vurgularken; Popper, tarihin yasa koyan kuramsal bir bilim olmadığını, sadece mevcut yasaları uygulayan bir alan olduğunu savunmuştur. Son olarak, bu akımlara tepki olarak doğan varoluşçu tarih eleştirisi incelenmiştir. Kierkegaard, tarihin soyut mantıksal kurgularla açıklanamayacağını, nesnel bir ilerleme yerine bireyin somut varoluşu ve öznel deneyimi üzerinden anlamlandırılması gerektiğini savunarak, tarihsellik kavramına karşı çıkmıştır.