Örnekler
← Ünite 5

Ünite 5: Pozitivist Tarih Kuramı — Örnekler

myders hazırladı Ders kitabında bu ünite için örnek kutusu yok. Aşağıdaki örnekler ünite içeriğinden hazırlandı; kavramı somut bir durumla açıklamak için.

Üç Hâl Yasası ve Bireysel Gelişimmyders hazırladı

Bir çocuğun dünyayı anlamlandırma biçimi, Comte'un üç hâl yasasını yansıtır. Çocuk, oyuncaklarının hareketini önce doğaüstü güçlere bağlayarak teolojik bir yaklaşım sergiler; ergenlik döneminde soyut kavramlar üzerinden dünyayı sorgulayarak metafizik bir aşamaya geçer. Yetişkinliğe eriştiğinde ise gözlem ve deneyle kanıtlanabilir bilgilere odaklanarak pozitif aşamaya ulaşır.

Hempel ve Örtük Yasalarmyders hazırladı

Bir tarihçinin, bir kalenin düşüşünü sadece 'kuşatan ordunun daha disiplinli olması' ile açıklaması Hempel'e göre örtük bir yasaya dayanır. Tarihçi bunu açıkça belirtmese de arka planda 'disiplinli ve organize olan ordu, düzensiz olanı mağlup eder' şeklinde genel bir yasa işletmektedir. Bu durum, tarihsel açıklamanın doğa bilimlerindeki gibi genel bir yasaya dayandırılmasıdır.

Popper ve Tarihsel Öndeyi İmkansızlığımyders hazırladı

Karl Popper'e göre, bir fizikçi yerçekimi yasasını kullanarak bir elmanın düşüşünü kesin olarak öngörebilir ancak bir tarihçi, insan bilgisinin artışı ve bireysel amaçlı eylemler nedeniyle gelecekteki toplumsal olayları aynı kesinlikle tahmin edemez. İnsanlık tarihi, sürekli değişen ve yeni kararlarla şekillenen bir süreç olduğu için genel bir dünya tarihi yasasıyla geleceğe yönelik öndeyide bulunmak olanaksızdır.