Ana Sayfa » Anadolu Üniversitesi AÖF » Felsefe Lisans Programı » Yurttaşlık ve Çevre Bilgisi

Ünite 7: Kamu Yönetiminin Yapısı: Yerinden Yönetim Kuruluşları — Kavram Eşleştirme

Tur 1 / 30 / 5 eşleşti

Önce bir kavram seç, sonra karşılığı olan tanıma dokun.

Kavramlar

Tanımlar

Yukarıdan bir kavram seç.

Yerinden Yönetim — Kamu hizmetlerinin merkezi yönetim yerine, devlet tüzel kişiliğinden ayrı kamu tüzel kişileri tarafından yürütülmesidir. Örneğin, il özel idareleri ve belediyeler bu sistemin coğrafi alandaki temsilcileridir.

Yerel Yönetim (Mahalli İdare) — Belirli bir coğrafi alanda yaşayan halkın ortak ve yerel nitelikteki gereksinimlerini karşılamak üzere kurulan, karar organları seçmenler tarafından seçilen kamu tüzel kişileridir. İl özel idaresi, belediye ve köy bu kapsamdadır.

İdari Vesayet — Merkezi yönetimin, idarenin bütünlüğünü ve kamu hizmetlerinde birliği sağlamak amacıyla yerel yönetimler ve hizmet yerinden yönetim kuruluşları üzerinde kanunla sahip olduğu denetim yetkisidir.

İl Özel İdaresi — İl halkının mahalli müşterek nitelikteki ihtiyaçlarını karşılamak üzere kurulan, karar organı seçmenler tarafından seçilen, idari ve mali özerkliğe sahip bir yerel yönetim birimidir. Örneğin, 5302 sayılı Kanun'la düzenlenmiştir.

İl Genel Meclisi — İl özel idaresinin karar organı olup, ildeki seçmenler tarafından ilçeler adına beş yıllığına seçilen üyelerden oluşur. Stratejik plan, bütçe ve imar planlarını onaylama yetkisine sahiptir.

Belediye Yönetimi — Belde sakinlerinin mahalli müşterek ihtiyaçlarını karşılamak üzere nüfusu 5000'i geçen yerlerde kurulan, karar organı seçmenler tarafından seçilen özerk kamu tüzel kişiliğidir.

Büyükşehir Belediyesi — Nüfusu 750.000'den fazla olan ve sınırları il mülki sınırı olan illerde, ilçe belediyeleri arasında koordinasyonu sağlayan ve geniş yetkilerle donatılmış yerel yönetim birimidir.

Köy Yönetimi — Nüfusu iki binden aşağı olan yerleşim yerlerinde kurulan, köy derneği, ihtiyar meclisi ve muhtardan oluşan en küçük yerel yönetim birimidir.

Hizmet Yerinden Yönetim Kuruluşu — Teknik bilgi ve uzmanlık gerektiren kamu hizmetlerini ülke genelinde veya belirli bir alanda yürütmek üzere merkezi yönetim dışında kurulan kamu tüzel kişiliğine sahip uzmanlık örgütleridir. Örneğin, Karayolları Genel Müdürlüğü veya TRT.

Kamu Meslek Kuruluşu — Belli bir mesleğe mensup olanların müşterek ihtiyaçlarını karşılamak ve meslek disiplinini korumak amacıyla kanunla kurulan, organları yargı gözetiminde seçilen kamu tüzel kişileridir. Örneğin, Türkiye Barolar Birliği.

Düzenleyici ve Denetleyici Kurum — Serbest piyasa ekonomisinin işlerliğini sağlamak, haksız rekabeti önlemek ve sektörel denetim yapmak amacıyla kurulan idari ve mali özerkliğe sahip üst kurullardır. Örneğin, BDDK ve RTÜK.

Köy Derneği — Köy tüzel kişiliğinin genel karar organı olup, köyde yaşayan ve seçmen niteliğini haiz tüm kişilerden oluşur; muhtar ve ihtiyar meclisi üyelerini seçer.

İl Encümeni — Valinin başkanlığında toplanan; genel sekreter, il genel meclisinin ve valinin seçeceği üyelerden oluşan il özel idaresinin yürütme ve inceleme organıdır.