Ünite 3: Ticari Kazançlar (İşletme Hesabı Esası, Basit Usul), Zirai Kazançlar — Araştır & Paylaş
Ders kitabının araştır–ilişkilendir–anlat etkinlikleri. Konuyu kendi cümlelerinle anlatabiliyorsan öğrenmişsin demektir.
Araştır 1
Basit usule tabi olmanın gerçek usule tabi olmadan farkı nelerdir?
Yanıt
Basit usule tabi olanlar defter tutmazlar, stopaj yapma yükümlülükleri söz konusu değildir ve buna bağlı olarak muhtasar beyannamesi vermezler, KDV mükellefiyetlikleri söz konusu değildir, geçici vergi ödemezler, yıllık 13.000 TL (2020 yılı için) kazanç indiriminden yararlanırlar.
Araştır 2
Çiftçi Haşim’in pamuk üretimi, zirai faaliyet ve bu faaliyetten elde ettiği kazanç ise zirai kazançtır. Çiftçilerin zirai faaliyetlerinden elde ettikleri zirai kazançlar, hasılatları üzerinden tevkifat yapılmak suretiyle ya da gerçek usul olmak üzere iki şekilde vergiye tabi tutulmaktadır. Zirai kazançların gerçek usule göre mi tevkifat usulüne göre mi vergilendirilip vergilendirilmeyeceğinin tespitinde yararlanılan ölçütlerden birisi de işletme büyüklüğü ölçütüdür. Haşim’in pamuk üretimi faaliyetinde bulunduğu arazinin yüzölçümü 300 dönümdür. GVK’nın 54. maddesinde pamuk için işletme büyüklüğü ölçüsü 400 dönüm olarak belirtilmektedir. Haşim’in pamuk üretiminde bulunduğu arazinin yüzölçümü 400 dönümün altında (300 dönüm) kalmaktadır. Bu nedenle Haşim’in zirai kazancı tevkifat usulüyle vergiye tabi tutulacaktır. Çiftçi Haşim’in Tüccar Ahmet’e ürettiği pamuğu satması sonucu eline geçecek net kazanç şu şekilde hesaplanır; Gayrisafi Hasılat ( Gelir Vergisi Stopaj Matrahı) 50.000 TL Tevkif Edilen Gelir Vergisi 1.000 TL (Stopaj Matrahı - 50.000 TL x Oran - % 2) Haşim’in vergi sonrası Net Kazancı 49.000 TL
Yanıt
Haşim’in pamuk üretiminde bulunduğu arazinin yüzölçümü 400 dönümün altında (300 dönüm) kaldığı için zirai kazancı tevkifat usulüyle vergiye tabi tutulacaktır. Vergi sonrası net kazancı 49.000 TL'dir.
Zirai ve Ticari Faaliyet Sınırlarını İncelememyders hazırladı
Çevrenizde tarım, hayvancılık veya gıda üretimiyle uğraşan bir esnaf veya çiftçinin faaliyetlerini inceleyerek ürünlerin nasıl elde edildiğini gözlemleyiniz. Bu faaliyetin Gelir Vergisi Kanunu'na göre zirai faaliyet mi yoksa ticari faaliyet mi (örneğin celeklik veya dışarıdan makine kiralama durumu) kapsamında yer aldığını ünitedeki kriterlere göre değerlendirip gerekçeleriyle birlikte not alınız.