Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
Bir işletmede hazırlanan örgüt şemasının tek başına başarı getirmeyeceğini dikkate alarak, şemanın gerçeğe uygun olmasını sağlayan iş analizi ve örgüt el kitabının rollerini karşılaştırınız.
Yanıt / ipucu
İş analizi, işletmedeki mevcut pozisyonları ve yetki ilişkilerini güncel olarak ortaya çıkaran bir süreçtir; örgüt el kitabı ise bu analize dayanarak görevlerin kapsamını, sınırlarını ve politikalarını yazılı metne döken dokümandır. Birlikte, şemanın kağıt üzerinde kalmamasını ve fiili iş yapış şekillerini doğru yansıtmasını sağlarlar.
Alıştırma 2myders hazırladı
Hızlı servis restoran zinciri McDonald's ile Ford Australia gibi şirketlerin işbölümü ve uzmanlaşma yaklaşımlarını, getirdiği avantaj ve dezavantajlar açısından tartışınız.
Yanıt / ipucu
McDonald's yüksek uzmanlaşma ile standartlaşma ve yüksek verimlilik elde ederken; Ford Australia, aşırı uzmanlaşmanın getirdiği stres, düşük kalite ve personel devir hızı gibi sorunları azaltmak için daha az uzmanlaşmayı ve esnekliği tercih etmektedir.
Alıştırma 3myders hazırladı
Geniş kontrol alanı (basık yapı) ile dar kontrol alanını (dikey yapı) maliyetler ve yöneticinin çalışanlar üzerindeki denetim/liderlik süresi açısından kıyaslayınız.
Yanıt / ipucu
Dar kontrol alanı hiyerarşik kademeleri artırdığı için yönetim maliyetlerini yükseltir ancak yöneticiye astlarıyla daha fazla ilgilenme süresi tanır; geniş kontrol alanı ise daha az yönetici gerektirdiğinden maliyetleri düşürür fakat yöneticinin denetim ve liderlik süresini kısıtlar.
Alıştırma 4myders hazırladı
İstikrarlı ve durağan bir pazar çevresinde faaliyet gösteren bir işletme ile sürekli değişen dinamik bir teknoloji firmasının tercih etmesi gereken örgüt tasarımı modellerini (mekanik/organik) gerekçeleriyle açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Durağan çevredeki işletme, yüksek formelleşme ve merkezi karar alma ile verimlilik sağlayan mekanik yapıyı seçmelidir; dinamik teknoloji firması ise hızlı karar alabilmek, esneklik ve yenilikçilik sağlamak için adem-i merkeziyetçi organik yapıyı tercih etmelidir.
Alıştırma 5myders hazırladı
Matris örgüt yapısını geleneksel yapılardan ayıran en belirgin özelliği, emir komuta birliği ilkesi çerçevesinde değerlendirerek açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Matris yapıda çalışanlar hem fonksiyonel yöneticilerine hem de proje yöneticilerine rapor verirler. Bu durum, her astın yalnızca tek bir üstten emir almasını savunan geleneksel 'emir komuta birliği' ilkesini ihlal ederek ikili bir hiyerarşik hat yaratır.
