Ünite 3: Kaynakların Eleştirisi ve Yöntem Tartışmaları — Alıştırmalar
Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler.
Sıra Sizde 1
Eserin tanıtıcı unsurlarının belirlenmesi hususunda eserin yazarının tespit edilmesi önemli bir yer tutmaktadır. Eserin kapağında, cildin içindeki ilk sayfada, giriş kısmında ya da eserin herhangi bir yerinde yazarın adı bulunmaya çalışılır. Bu işlemde yazarın adı bulunamıyorsa eserin içeriği incelenerek, ortaya çıkarılır.
Sıra Sizde 2
Kaynak tahlillerinde eserin orijinal mi yoksa nakledilmiş mi olduğunun tespit edilmesi her açıdan dikkat edilmesi gereken bir husustur. Birinci elden tabir edilen kaynakların bir bölümünde yararlanılan eserlerin yazar ve eser adları çoğu kez verilmiştir. Eğer verilmemişse verilen bilgiler dönemin ana kaynaklarıyla karşılaştırılır. Dil, üslup ve cümle kuruluşları gözden geçirilir. Uzun zaman alan bu işlem sonucu eser hakkında sağlıklı bilgiler elde edilmiş olunur ve eserin orijinalliği belirlenir.
Sıra Sizde 3
İlk olarak eserde anlatılan olaylar farklı kaynaklarla karşılaştırılır ve bilgilerin doğruluk dereceleri ortaya çıkarılır. İkinci olarak yazarın kaleme aldığı olayların kendi gözlemleri mi olduğu ya da kurgusal mı olduğu belirlenir. Bazı yazarlar şahit olmadıkları olayları yaşamış gibi yazmışlardır. Buna dikkat etmek gerekir. Yazarın yaşadığı tarih ile eserde anlatılan olayların geçtiği tarihlerin karşılaştırılması gerekir. Ayrıca yazarın ne söylediği değil, ne söylemek istediğini kavramak gerekir.
Sıra Sizde 4
Pozitivistler toplumsal gerçekliği, gözlemlenebilir, algılanabilir olarak değerlendirirken, yorumlayıcı sosyal bilim yöntemini benimseyenler, toplumsal gerçekliği bireylerin anlamlı eylemleri sonucu oluştuğunu savunmaktadırlar. Yorumlayıcı sosyal bilim yöntemi, pozitivizm yönteminin aksine sosyal bilimlerin doğa bilimlerindeki gibi yasa bağımlı ve nedensel bir açıklamayla değil, anlamaya dayalı bir özelliği olduğunu belirtir. Yorumlayıcı sosyal bilim yönteminde toplumsal gerçeklik durağan değil, değişkendir.
