Ana Sayfa » Anadolu Üniversitesi AÖF » Tarih Lisans Programı » Tarih Metodu

Ünite 3: Kaynakların Eleştirisi ve Yöntem Tartışmaları — Kavram Eşleştirme

Tur 1 / 20 / 5 eşleşti

Önce bir kavram seç, sonra karşılığı olan tanıma dokun.

Kavramlar

Tanımlar

Yukarıdan bir kavram seç.

Tenkidli Metin — Eserin bütün nüshalarının incelenerek sondajlar yoluyla en mükemmellerinin seçilmesi ve kalan nüshaların karşılaştırılarak farklılıkların notlarla gösterilmesiyle orijinal esere en yakın metni oluşturma yöntemidir.

Suret — Osmanlı arşiv belgeleri söz konusu olduğunda kopyalara verilen adı ifade eder. Osmanlı arşivlerinde bulunan suretler, içerik ve nitelik bakımından genellikle orijinal belge değeri taşımaktadır.

Diplomatik Tenkit — Arşiv belgelerinin kullanılmadan önce gerçekliğinin, yazıldığı tarih ve yerin, kağıt cinsinin, mühürlerin ve işleme konulup konulmadığının incelenerek değerlendirilmesi sürecidir.

İç Eleştiri — Tarihi malzemenin dış yapısı incelendikten sonra, içeriğindeki bilgilerin doğruluğunu ve gerçeğe uygunluk derecesini tespit etmek amacıyla yazarın ve olayların eleştiri süzgecinden geçirilmesidir.

Tefsir (Yorumlama) — Olayların eleştirisi sırasında yazarın ne söylediğini değil, imalı sözler ve satır arası anlamlar vasıtasıyla ne söylemek istediğini kavrayarak gerçek düşüncesini yakalama işlemidir.

Pozitivizm — Auguste Comte tarafından geliştirilen, toplumsal yaşamın doğal yaşamla aynı nesnel gerçekliğe sahip olduğunu ve doğa bilimleri yöntemlerinin sosyal bilimlerde de kullanılması gerektiğini savunan yaklaşımdır.

Üç Hâl Yasası — Auguste Comte'un insan düşüncesi ve toplumların teolojik, metafizik ve pozitif olmak üzere üç aşamadan geçerek evrimleştiğini öne sürdüğü teorik modelidir.

Hermeneutik — Sözlü, yazılı veya görsel metinlerin içinde bulunan doğru ve gerçek anlamın keşfedilmesi amacıyla ayrıntılı incelenmesini öngören yorum bilgisi teori ve yöntemidir.

İdeal Tip — Max Weber'in belirli bir tarihsel dönemdeki olayları ve toplumsal eylemleri analiz etmek amacıyla araştırmacının gerçekliğe dayanarak geliştirdiği kavramsal ve yöntemsel bir araçtır.

Diyalektik — Eleştirel sosyal bilimde, toplumsal gerçekliğin kendi içinde zıddını taşıdığını ve aynı süreçte iki kutup arasındaki çatışmaya dayalı değişme ve gelişme ilişkisini ifade eden kavramdır.

Kültür Bilimleri — Wilhelm Dilthey'in sınıflandırmasında, doğa bilimlerinin genelleştirici ve açıklayıcı yöntemlerinden farklı olarak insanın yaratıp yaşandığı tarihsel ve toplumsal gerçekliği 'anlamayı' hedefleyen bilim dalıdır.