Ana Sayfa » Anadolu Üniversitesi AÖF » Tarih Lisans Programı » Tarih Metodu

Ünite 3: Kaynakların Eleştirisi ve Yöntem Tartışmaları — Doğru/Yanlış

Gösterilen tanım o kavrama ait mi? 11 soru var.

1 / 110 doğru

Diyalektik

Eleştirel sosyal bilimde, toplumsal gerçekliğin kendi içinde zıddını taşıdığını ve aynı süreçte iki kutup arasındaki çatışmaya dayalı değişme ve gelişme ilişkisini ifade eden kavramdır.

Diyalektik — Eleştirel sosyal bilimde, toplumsal gerçekliğin kendi içinde zıddını taşıdığını ve aynı süreçte iki kutup arasındaki çatışmaya dayalı değişme ve gelişme ilişkisini ifade eden kavramdır.

Suret — Osmanlı arşiv belgeleri söz konusu olduğunda kopyalara verilen adı ifade eder. Osmanlı arşivlerinde bulunan suretler, içerik ve nitelik bakımından genellikle orijinal belge değeri taşımaktadır.

Üç Hâl Yasası — Auguste Comte'un insan düşüncesi ve toplumların teolojik, metafizik ve pozitif olmak üzere üç aşamadan geçerek evrimleştiğini öne sürdüğü teorik modelidir.

Diplomatik Tenkit — Arşiv belgelerinin kullanılmadan önce gerçekliğinin, yazıldığı tarih ve yerin, kağıt cinsinin, mühürlerin ve işleme konulup konulmadığının incelenerek değerlendirilmesi sürecidir.

İdeal Tip — Max Weber'in belirli bir tarihsel dönemdeki olayları ve toplumsal eylemleri analiz etmek amacıyla araştırmacının gerçekliğe dayanarak geliştirdiği kavramsal ve yöntemsel bir araçtır.

İç Eleştiri — Tarihi malzemenin dış yapısı incelendikten sonra, içeriğindeki bilgilerin doğruluğunu ve gerçeğe uygunluk derecesini tespit etmek amacıyla yazarın ve olayların eleştiri süzgecinden geçirilmesidir.

Kültür Bilimleri — Wilhelm Dilthey'in sınıflandırmasında, doğa bilimlerinin genelleştirici ve açıklayıcı yöntemlerinden farklı olarak insanın yaratıp yaşandığı tarihsel ve toplumsal gerçekliği 'anlamayı' hedefleyen bilim dalıdır.

Tenkidli Metin — Eserin bütün nüshalarının incelenerek sondajlar yoluyla en mükemmellerinin seçilmesi ve kalan nüshaların karşılaştırılarak farklılıkların notlarla gösterilmesiyle orijinal esere en yakın metni oluşturma yöntemidir.

Tefsir (Yorumlama) — Olayların eleştirisi sırasında yazarın ne söylediğini değil, imalı sözler ve satır arası anlamlar vasıtasıyla ne söylemek istediğini kavrayarak gerçek düşüncesini yakalama işlemidir.

Hermeneutik — Sözlü, yazılı veya görsel metinlerin içinde bulunan doğru ve gerçek anlamın keşfedilmesi amacıyla ayrıntılı incelenmesini öngören yorum bilgisi teori ve yöntemidir.

Pozitivizm — Auguste Comte tarafından geliştirilen, toplumsal yaşamın doğal yaşamla aynı nesnel gerçekliğe sahip olduğunu ve doğa bilimleri yöntemlerinin sosyal bilimlerde de kullanılması gerektiğini savunan yaklaşımdır.