Bu Ünitede Neler Öğrendik?myders hazırladı
Bu bölümde Osmanlı tarihi araştırmalarının temel mekânları olan arşivler ve kütüphaneler ele alınarak padişah mektuplarından vergi defterlerine kadar uzanan geniş belge çeşitliliği incelenmiştir. Başbakanlık Osmanlı Arşivi ve Topkapı Sarayı gibi kurumlarda saklanan bu belgeleri okuyabilmek için Osmanlı Türkçesi ile divanî, siyakat ve rik’a gibi el yazısı türlerine hâkim olunması gerektiği vurgulanmıştır. Araştırmaların temel kaynakları arasında yer alan mülkiyet ve vergi tespiti amacıyla tutulan tahrir defterleri, avarız defterleri ile demografik incelemelere kaynaklık eden temettuat ve nüfus defterlerinin özellikleri detaylandırılmıştır.
Devam eden kısımda Osmanlı resmî tarihçiliğinin gelişimi ele alınarak Fatih döneminde başlayıp Kanunî devrinde kuruma dönüşen şehnâmecilik geleneği ve bu geleneğin en önemli temsilcileri aktarılmıştır. Ardından yerini alan ve olayların yıl yıl kaydedildiği vak’anüvislik kurumuna değinilmiş; ilk resmî vak’anüvis Naimâ ile modern tarihçiliğin öncüsü olan Ahmed Cevdet Paşa’nın çalışmaları özetlenmiştir. Resmî tarihin yanı sıra gazavâtnâme ve fetihnâme gibi özel tarih türleri ile Gelibolulu Mustafa Âlî ve Hoca Sadeddin gibi tarihçilerin eserlerine yer verilmiştir.
Son olarak Batı dünyasını tanımak amacıyla kaleme alınan sefaretnâmeler ve özellikle Yirmisekiz Mehmed Çelebi’nin Fransa Sefaretnâmesi incelenmiştir. Devlet düzenindeki aksaklıkları ve çözüm önerilerini rapor eden ıslahatnâme, nasihatnâme ve siyasetnâme türündeki Lütfi Paşa’nın Âsafnâme’si, Koçi Bey Risaleleri ile İbrahim Müteferrika’nın eserleri ele alınarak ünitenin genel çerçevesi tamamlanmıştır.