Hızlı Bakış
← Ünite 2

Ünite 2: Batı Türkçesi — Hızlı Bakış

Sınavdan hemen önce göz gezdirmek için sıkıştırılmış özet.

Sınavda Dikkat Et

  • Sınavlarda Fuzûlî'nin hem Azeri şivesi özelliklerini taşıdığı hem de Türkçe, Arapça ve Farsça eserler vererek Oğuz Türkçesini İslam coğrafyasında kabul ettirdiği sıkça sorulur, dikkat edin.
  • Süslü nesir ile orta nesir arasındaki farkları iyi ayırt edin; süslü nesir seciler ve ağır terkipler içerirken, orta nesir aydınların halka yakın yazdığı daha sade üsluptur.
  • Sebk-i Hindî akımının soyut ve karmaşık imjlar kurmayı amaçladığını, Nâbî'nin temsil ettiği hikemi şiirin ise düşünce ve vecize ağırlıklı olduğunu unutmayın.
  • Lale Devri şairi Nedim ile mahallileşme akımı arasındaki bağı ve şarkı nazım şeklinin onunla zirveye ulaştığını sınavda karıştırmayın.
  • XIX. yüzyılda yazılan ilk okul gramerinin Fuat Paşa ve Ahmet Cevdet Paşa'nın 'Kavaid-i Osmaniye'si olduğunu, ilk tiyatronun Şinasi'nin 'Şair Evlenmesi' olduğunu asla unutmayın.
  • Arap alfabesinin Türkçenin ünlülerinde (özellikle önlük/artlık ve genişlik/darlık) yetersiz kaldığını ve bu yüzden çevriyazılı eserlerin (Molino, Meninski vb.) dil tarihi için kritik olduğunu hatırlayın.

Bilinmesi Gereken Kavramlar

Batı TürkçesiSüslü NesirOrta NesirHalk NesriSebk-i HindîHikemi ŞiirMahallileşmeŞarkıHamicilikTezkereŞehrengizSaknameTürk-i BasitTelmihÇevriyazılı EserlerEncümen-i ŞuaraTanzimat EdebiyatıTekke EdebiyatıSefaretnameMüfredat

Önemli Olaylar / Örnekler

  • Müyessretü'l-Ulûm
  • Siham-ı Kaza
  • Hüsn ü Aşk
  • Cihannüma
  • Keşfü'z-Zünun
  • Evliya Çelebi Seyahatnamesi
  • Taaşşuk-ı Talat ve Fıtnat
  • Şair Evlenmesi
  • Kavaid-i Osmaniye
  • Lale Devri Matbaası
  • Molino Sözlüğü
  • Hadikatü's-Süeda
  • Muhayellat
  • Durub-ı Emsal-i Osmaniye
SponsorluReklam Alanı · 300 × 250