Çengel Bulmaca
Ana Sayfa
Üniversiteler
Dersler
Özellikler
Çalışma Planı
Hakkımızda
İletişim
Premium
Giriş Yap
Ücretsiz Kayıt Ol
Ana Sayfa
»
Anadolu Üniversitesi AÖF
»
Türk Dili ve Edebiyatı Lisans Programı
» 16-19. Yüzyıllar Türk Dili
← Ünite 3
Paylaş
Ünite 3: İmla, Fonoloji ve Morfonoloji — Çengel Bulmaca
Tanımları oku, kavramları bulmacaya yerleştir. 9 kavram var. Çok kelimeli kavramlar bitişik yazılır.
0 / 9 doğru
Kontrol et
Çözümü göster
1
2
3
4
5
6
7
8
Soldan sağa
1.
Diş-dudak sesi olan /f/ ünsüzünün ön seste ve art ünlülü kelimelerde yuvarlak ünlüler üzerinde yaptığı düzleştirme etkisi veya genel ses olaylarıdır. Örneğin 'funduk > fındık' ve 'furun > fırın'.
(8 harf)
4.
Türkçede /g/, /ğ/, /y/ ünsüzlerinin etkisiyle bazı kelimelerin ilk hecesindeki geniş yuvarlak ünlülerde meydana gelen ••• olaydır. Örneğin 'teftik > tiftik' veya 'cendere > cendere' süreçlerinde görülür.
(7 harf)
6.
Tarihsel süreçte işlevini tamamen yitirmiş, günümüzde veya ilgili dönemde yeni kelime türetme yeteneğini kaybetmiş eklerdir. Örneğin metinde belirtilen '-IcAk' eki bu duruma örnektir.
(5 harf)
8.
Dudak ünsüzlerinin çevresindeki düz ünlüleri yuvarlaklaştırması olay olup daha çok alınma kelimelerde görülür. Örneğin 'hvâce > hoca' veya 'bınar > bunar' kelimelerinde düz ünlünün yuvarlak ünlüye dönüşmesidir.
(13 harf)
Yukarıdan aşağı
2.
Türkçe veya yabancı kökenli kelimelerde ses yapısını kolaylaştırmak amacıyla ses eklenmesidir. Özellikle yabancı kelimelerin başında bulunan çift ünsüzleri gidermek için kelime başına dar bir ••• getirilmesi (Urum < Rum) ön seste •••.
(12 harf)
3.
Tonsuz ünsüzlerin (k, p, t, s vb.) kelime içinde veya geçişlerde tonlu karşılıklarına (g, b, d, z vb.) dönüşmesi ses değişmesidir. Örneğin 'pâdşâh > badşah' veya 'kâfir > gavur' örneklerinde görülür.
(10 harf)
4.
Kelime kök ve gövdelerindeki ünlülerin kalınlık veya incelik bakımından uyumlu olması durumudur. Klasik Osmanlı Türkçesinde genel olarak varlığını korusa de alınma kelimelerde imla gelenekleri nedeniyle gizlenebilmiştir; ancak ekler ve çevriyazılı metinler vasıtasıyla tespit edilebilir.
(8 harf)
5.
Kelime içerisindeki ünlülerin düzlük-yuvarlaklık bakımından birbirine uyum sağlamasıdır (küçük ünlü •••). Klasik Osmanlı Türkçesi döneminin başlarında kelime tabanlarında ve eklerde bulunmazken, XVII. yüzyıldan itibaren gelişmeye başlamış ve XVIII. yüzyılda büyük oranda tamamlanmıştır.
(10 harf)
7.
Yabancı dillerden alınan kelime köklerinde bulunan aynı cinsten yan yana iki ünsüzün (çift ünsüz) Türkçenin ses yapısına uyum sağlayarak tek bir ünsüze düşmesi olayıdır. Örneğin 'sırr' kelimesinin 'sır' şekline dönüşmesi.
(8 harf)
Paylaş
Ana Sayfa
Dersler
Çalışmam
Hesabım
