Ana Sayfa » Anadolu Üniversitesi AÖF » Türk Dili ve Edebiyatı Lisans Programı » Eleştiri Tarihi

Ünite 4: Tanzimat Döneminde Eleştiri II (II. Nesil) — Kelime Bul

Tanımı oku, kavramı harf harf bul. 12 kelime var.

1 / 120 doğru

Bir sanatçının hayatını, kişiliğini ve eserlerini eleştirel bir gözle inceleyen ilk örnek olan Beşir Fuad'ın 'Victor Hugo' adlı eseridir. Türk edebiyat tarihinin ilk ••• unvanını taşır.

Tezat — Abdülhak Hamit'in eserlerinde ve özellikle Makber Mukaddimesi'nde temel aldığı, varlık ile yokluk, konuşma ile sessizlik gibi zıtlıkların uyumunu ve insanın aczini ifade eden edebi ve felsefi kavramdır. Metne göre insan hayallerini tam anlatamadığı için bu çelişkiyi derinden hisseder.

Romantik Tabiat Algısı — Sanatın ve güzelliğin kaynağının insan beyni değil, dağlar, bayırlar ve çiçekler gibi ••• olduğunu savunan, ilahi güzelliğin yansıması olarak kabul edilen estetik yaklaşımdır. Abdülhak Hamit ve Recaizade Ekrem gibi sanatçılarda açıkça görülür.

Talîm-i Edebiyat — Recaizade Mahmut Ekrem'in Mektep-i Mülkiye'deki dersleri için yazdığı, Batı retoriğini esas alan ilk kapsamlı belagat ve ••• kuramları kitabıdır. Eski sanat sınıflamaları yerine Batı tarzı edebi sanat sınıflandırmalarını getirerek yenilik yaratmıştır.

Kulak İçin Kafiye — Recaizade Mahmut Ekrem'in Takdîr-i Elhân'da savunduğu, ••• aynı harflerin yan yana gelmesiyle değil, kulağa aynı sesin gelmesi esasına dayanması gerektiği ilkesidir. Göz ••• ••• anlayışına şiddetle karşı çıkmıştır.

Ateşböceği Benzetmesi — Recaizade Mahmut Ekrem'in III. Zemzeme Mukaddimesi'nde, hakiki histen ve ulviyetten mahrum olduğu halde ateşten kıvılcımdan bahseden sahte manzumeleri nitelendirmek için kullandığı anahtar kavramdır; bu yazılar kendiliğinden sönüp yok olur.

Sünûhât-ı Kalbiyye — Recaizade Mahmut Ekrem'e göre edebi eserlerde takdir olunan üç çeşit güzelliğin en üstünü ve rûha en çok nüfuz edeni olan kalbe doğan ilhamlardır. Bedâyi-i hayâliyye ve mehâsin-i fikriyye bundan sonra gelir.

Tenkitli Monografi — Bir sanatçının hayatını, kişiliğini ve eserlerini eleştirel bir gözle inceleyen ilk örnek olan Beşir Fuad'ın 'Victor Hugo' adlı eseridir. Türk edebiyat tarihinin ilk ••• unvanını taşır.

Ahlâkî Edebiyat — Mizancı Murat'ın savunduğu; bir edebi eserin milli özellikler taşıması, toplumun örf, adet ve dini yargılarına bağlı kalması, sade bir üsluba sahip olması ve okuyucuya ibret dersi vermesi gerektiği yönündeki eleştirel ••• yöntemidir.

Demdeme — Muallim Naci'nin, Recaizade Mahmut Ekrem'in III. Zemzeme Mukaddimesi ve Takdîr-i Elhân'da kendisine yönelttiği eleştirilere Saadet Gazetesi'nde verdiği cevapları içeren tamamlanmamış eleştiri risalesidir.

Ara Nesil — Tanzimat'ın ikinci nesli ile 1896'da kurulan Servet-i Fünûn topluluğu arasında yer alan, eserlerini ağırlıklı olarak 1880-1895 yılları arasında veren Mehmet Kaplan'ın adlandırdığı 25-30 kişilik yazar ve şairler topluluğudur.

Istılahat-ı Edebiyye — Muallim Naci'nin yazı yazma kuralları ile edebiyat terimlerini devrinde en iyi şekilde ele alıp inceleyen, etkisini hala sürdüren rehber niteliğindeki eseridir.

Müşâhedât — Ahmet Mithat Efendi'nin Beşir Fuad'ın Türk edebiyatına tanıttığı natüralist görüşlerden ve Emile Zola'dan hareketle, hem iyinin hem kötünün birlikte yer aldığı doğal bir roman yazma denemesiyle kaleme aldığı eserdir.