Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
Günlük konuşma dilinden, sınırları belirsiz veya yanlış ayrıştırıldığında farklı anlamlar doğurabilecek (örneğin 'testim' örneğindeki gibi) üç farklı ses dizisi bulun ve bu dizilerin nasıl farklı şekillerde işlemlenebileceğini açıklayın.
Yanıt / ipucu
Örneğin 'yüzme' (yüz-me / yüzme eylemi), 'kalan' (kal-an / kalan kişi) veya 'yazı' (yaz-ı / yazı türü) gibi örnekler üzerinden ses sınırlarının anlamı nasıl değiştirdiğini tartışabilirsiniz. Bu alıştırma, zihinsel işlemleme sürecindeki belirsizlikleri fark etmenizi sağlar.
Alıştırma 2myders hazırladı
Nedensizlik (arbitrariness) ilkesini test etmek için, seçtiğiniz beş somut nesne için üç farklı dildeki karşılıklarını listeleyin ve bu seslerin nesnenin fiziksel özellikleriyle (biçim, renk, işlev) bir bağı olup olmadığını sorgulayın.
Yanıt / ipucu
Farklı dillerdeki seslerin tamamen farklı olması, ses ile kavram arasında zorunlu bir bağ olmadığını kanıtlar. Bu çalışma, sözlükçedeki her girdinin neden 'nedensiz' olduğunu anlamanıza yardımcı olur.
Alıştırma 3myders hazırladı
Bir sözcüğün 'sözcük' olup olmadığını anlamak için kullanılan 'yerine koyma' yöntemini uygulayın. Bir cümle seçin ve bu cümledeki bir sözcüğü, cümlenin dilbilgisel yapısını bozmadan başka hangi sözcüklerle değiştirebileceğinizi gösterin.
Yanıt / ipucu
Örneğin 'Ali eve gitti' cümlesinde 'eve' yerine 'okula', 'çarşıya' gibi sözcükler getirerek sözcüklerin bağımsızlığını ve yer değiştirebilirliğini test edebilirsiniz. Bu, dilbilgisel ölçütün işleyişini somutlaştırır.
Alıştırma 4myders hazırladı
Sözlükbirim (lexeme) ve sözcükbiçim (word-form) ayrımını kullanarak, seçtiğiniz bir kök sözcükten (örneğin: KİTAP) türetilebilecek tüm çekimli biçimleri ve türetilmiş yeni sözcükleri bir tablo üzerinde sınıflandırın.
Yanıt / ipucu
Tablonuzda 'kitaplar, kitapta' gibi çekimsel biçimleri bir tarafa, 'kitapçı, kitaplık' gibi yeni sözlükbirimler türeten yapıları diğer tarafa ayırın. Bu ayrım, çekimsel ve sözlüksel biçimbilim farkını netleştirir.
Alıştırma 5myders hazırladı
Neden tüm çekimli sözcüklerin zihinsel sözlükte (sözlükçe) tek tek depolanmadığını, insan beyninin kapasitesi ve 'ekonomiklik' ilkesi açısından bir paragraf ile tartışın.
Yanıt / ipucu
Zihnin her bir çekimli biçimi (örneğin 'geliyorum, geliyorsun, geliyoruz') ezberlemek yerine, kökleri ve ekleri birleştiren kuralları depolamasının neden daha verimli olduğunu açıklayın. Bu, dilin zihinsel sistemdeki işleyişine dair bir çıkarımdır.
