Hızlı Bakış
← Ünite 3

Ünite 3: Sözcük Anlambilimi — Hızlı Bakış

Sınavdan hemen önce göz gezdirmek için sıkıştırılmış özet.

Sınavda Dikkat Et

  • Gönderimsellik ve İçsellik kuramlarının temel tezlerini karıştırmayın; gönderimsellik dış dünya/gönderge odaklıyken, içsellik zihin ve kavram odaklıdır.
  • Saussure'ün gösterge kuramında 'gösterilen'in kavram, 'gösteren'in ses imgesi olduğunu ve aralarındaki bağın nedensiz (uzlaşımsal) olduğunu unutmayın.
  • Çokanlamlılık ile eşadlılık arasındaki farka dikkat edin; çokanlamlılıkta anlamlar birbiriyle ilişkilidir (ayak sözcüğü gibi), eşadlılıkta ise tamamen bağımsızdır (şehir ve hayvan anlamındaki balık gibi).
  • Bütünleyici karşıtanlamlılar ile derecelendirilebilen karşıtanlamlıları ayırt ederken 'daha' ve 'en' testini ile aradaki ara terim varlığını (sıcak/ılık/soğuk) göz önünde bulundurun.
  • Eğretileme (metaphor) ile ad aktarmasını (metonymy) karıştırmayın; eğretilemede benzerlik aktarımı varken, ad aktarmasında yakınlık, parça-bütün ilişkisi esastır.
  • Zihin sözlüğü ile ideal sözvarlığının aynı şey olmadığını, zihin sözlüğünün bireysel belleğe bağlı ve ideal sözvarlığının bir alt kümesi olduğunu unutmayın.
  • Bir sözcüğün anlamlı olması için dış dünyada somut bir karşılığının olması şart değildir; anadili konuşucusunun zihninde kavramsal bir karşılığının olması yeterlidir (ejderha örneğinde olduğu gibi).

Bilinmesi Gereken Kavramlar

AnlambilimGönderimsellik Kuramıİçsellik Kuramı (Zihinselcilik)GöstergeGösterenin NedensizliğiAnlamsal Ağlar KuramıAnlamsal Özellikler KuramıZihin Sözlüğüİyi-BiçimlendirilmişlikBiçimbirimÇokanlamlılıkAnlambulanıklığı (Ambiguity)Çağrışım AlanıBenzetmeEğretileme (Metaphor)Ad Aktarması (Metonymy)EşadlılıkKarşıtanlamlılık

Önemli Olaylar / Örnekler

  • Aristo'nun Zihinsel Deneyim Görüşü
  • Ferdinand de Saussure ve Genel Dilbilim Dersleri
  • Collins ve Quillian Anlamsal Ağ Modeli
  • Orhun Yazıtlarında 'Balık' Sözcüğü
  • Sait Faik Abasıyanık'ın Öykü Dünyası
  • Türkçeye Farsça ve Yunancadan Giren 'Alay' Sözcüğü
  • John Locke'ın 17. Yüzyıl Öznelci Görüşü
  • Noam Chomsky ve 20. Yüzyıl Dil Kuramı
  • Prof. Dr. Doğan Aksan'ın Anlambilim Çalışmaları
  • Ödünçleme Yoluyla Giren Sözcükler
  • Çeviri Yoluyla Giren Terimler
  • Prof. Dr. Nadir Engin Uzun'un Biçimbilim Çalışmaları
  • Alfabetik ve Baş Harfe Dayalı Kısaltmalar
SponsorluReklam Alanı · 300 × 250