Ünite 3: Halk Edebiyatında Seyirlik Türler: Kukla, Meddah, Orta Oyunu — Hızlı Bakış
Sınavdan hemen önce göz gezdirmek için sıkıştırılmış özet.
Sınavda Dikkat Et
Sınavlarda kukla türleri (el kuklası, ipli kukla, iskemle kuklası vb.) ile bu türlerin oynatım teknikleri sıklıkla karıştırılır; el kuklasında parmakların işlevini ve ipli kukladaki 'istavroz' tahtasını mutlaka ezberleyin.
Meddahlık geleneğinin dört aşamalı yapısını (Başlangıç, Açıklama, Senaryo, Bitiş) ve başlangıçta okunan 'divanî' ile 'tekerleme' kavramlarını unutmayın.
Meddahın temel aksesuarları olan mendil ve sopanın (bastonun) hangi amaçlarla kullanıldığını (ses çıkarma, başlık yapma) iyi kavrayın.
Orta oyununun bölümleri olan Giriş, Muhâvere, Fasıl ve Bitiş sıralamasını ve muhâverenin alt kolları olan 'arzbar' ile 'tekerleme'yi kesinlikle karıştırmayın.
Orta oyunundaki Pişekâr ve Kavuklu tiplerinin gölge oyunundaki karşılıklarının sırasıyla Hacivat ve Karagöz olduğunu aklınızda tutun.
Pişekâr'ın elindeki tahta maşanın adının 'pastav' veya 'şakşak' olduğunu ve oyunun sembolü olduğunu unutmayın.
Mehmed Fuad Köprülü'nün edebiyat tarihi tasnifinde İslamiyetin kabulünü temel ölçüt aldığını ve bu sınıflandırmanın eleştirilen yönlerini not edin.
Bilinmesi Gereken Kavramlar
El Kuklasıİpli Kuklaİskemle KuklasıAraba KuklasıCanlı KuklaİbişMeddahMeddahın SopasıZuhurî Kolu Orta OyunuHan Kolu Orta OyunuPalankaPastav (Şakşak)PişekârKavukluZenneOzanBaksı
