Ünite 3: Halk Edebiyatında Seyirlik Türler: Kukla, Meddah, Orta Oyunu — Kelime Bul

Tanımı oku, kavramı harf harf bul. 17 kelime var.

1 / 170 doğru

Ihlamur gibi hafif ve dayanıklı ahşaptan yapılan, eklem yerleri bulunan ve ••• sahne arkasından ipleri çekerek oynattığı profesyonel ••• türüdür. Örnek olarak büyük ••• tiyatrolarında özel atölyelerde üretilir.

El Kuklası — Baş ve kolları mukavva veya tahtadan, gövdesi bezden yapılan ve kuklacının sağ elini giysiden içeri sokarak parmaklarıyla hareket ettirdiği kukla türüdür. Yapımında oynatıcının eli ile kuklanın büyüklüğünün birbirine uyması esastır.

İpli Kukla — Ihlamur gibi hafif ve dayanıklı ahşaptan yapılan, eklem yerleri bulunan ve ••• sahne arkasından ipleri çekerek oynattığı profesyonel ••• türüdür. Örnek olarak büyük ••• tiyatrolarında özel atölyelerde üretilir.

İskemle Kuklası — Dört köşe bir tahta ••• üstüne dizilmiş iki veya dört bebeğin aşağıdan ipler çekilerek dönerek ve zıplayarak oynatıldığı sokak eğlencesi •••.

Araba Kuklası — Kuklacının ••• dibine gizlenerek merdiven basamaklarından ellerini çıkarması veya ••• uzanarak büyük boy kuklaları sopa ve ellerle oynattığı kukla türüdür.

Canlı Kukla — Aslında ••• olmadığı, oyuncuların çıplak karınlarına yüz resmi çizerek, baş ve kollarını kasnak üzerindeki örtüyle örterek kendilerini ••• biçimine soktukları köy seyirlik oyunudur.

İbiş — Kukla ve orta oyunlarında Kavuklu'ya denk gelen, asıl adı Sadık olan, uşak rolündeki kurnaz, hazırcevap ve kaba saba sözler söyleyen oyunun baş komiğidir.

Meddah — Sözlük anlamı 'methedici', 'övücü' olan; bir sandalyeye oturarak mendili ve sopası eşliğinde birçok kişinin rolünü ses, jest ve şive taklitleriyle tek başına canlandıran sanatçıdır.

Meddahın Sopası — ••• oyunun başladığını bildirmek, kapı çalmak veya saz, tüfek, süpürge gibi çeşitli nesne seslerini taklit etmek için kullandığı temel araçlarından biridir.

Zuhurî Kolu Orta Oyunu — ••• ••• sarayda padişahın doğum günü ve tahta çıkışı gibi resmî toplantılarda icra edilen daha resmî ve kibar türüdür.

Han Kolu Orta Oyunu — ••• ••• meydanlarda halka gösterilen, daha az resmî, kibar olmayan ve popüler biçimidir.

Palanka — Orta oyununun oynandığı, çepeçevre seyircilerle kuşatılmış yumurta ya da daire şeklindeki üstü açık meydana verilen isimdir.

Pastav (Şakşak) — Pişekâr'ın elinde taşıdığı; efekt yaratmak, zurnacıya komut vermek ve izleyicinin dikkatini çekmek için kullandığı tahta maşa olup orta oyununun sembolüdür.

Pişekâr — Orta oyununun yönetmeni ve baş oyuncusu olup gölge oyunundaki Hacivat'a denk gelir; sakin, bilgili, nüktedan ve oyunun açılışını yapan ana tiptir.

Kavuklu — Orta oyununun baş komiği olup gölge oyunundaki Karagöz'e denk gelir; saf, sallapati, sözünü esirgemeyen ve Pişekâr'ın yardımıyla iş bulan ana tiptir.

Zenne — Geleneksel seyirlik türlerde kadın kılığına giren erkek oyuncunun adıdır; orta oyununda zevce, kapatma veya dadı rollerini canlandırır.

Ozan — Şiirlerini saz eşliğinde söyleyen, olağanüstü güçlere sahip halk şairi, kam ve İslamiyet öncesi edebiyatın temsilcisidir.

Baksı — Olağanüstü güçlere sahip, şiir söyleyen, musiki ile sihir ve tedavi yapan hekim, kam rolündeki dinî-şifacı kişidir.