Bu Ünitede Neler Öğrendik?myders hazırladı
Bu bölümde Orhun Türkçesindeki fiil çekim sistemleri, sıfat-fiiller, zarf-fiiller ve birleşik fiil yapıları ele alınmıştır. Fiil çekimlerinde geniş zamanın olumsuzu -mAz ekiyle, diğer zamanların olumsuzlukları ise -mA ekiyle sağlanır. Geçmiş zaman -DI ve -mIş ekleriyle, gelecek zaman ise -DAçI, -sIk ve -çI ekleriyle kurulur. Emir kipi ise şahıslara göre farklılaşan zengin bir ek yapısına sahiptir. Ayrıca fiillerin er- yardımcı fiiliyle birleşerek oluşturduğu sürekli, uzak ve gerçekleşmeyen gelecek zaman gibi birleşik çekim biçimleri incelenmiştir.
Sıfat-fiiller, eylemi niteleyen ve isim gibi çekime girebilen yapılar olup -(X)r, -(X)gmA, -(I)glI, -DUk, -mIş, -tAçI, -sIk, -gU ve -gUçI ekleriyle türetilir. Zarf-fiiller ise -A, -I, -(y)U, -(X)p, -(X)pAn, -(X)yIn, -gAlI, -sAr, -gInçA ve -mAtI(n) gibi eklerle cümle içinde zarf görevini üstlenerek eylemlerin zaman, durum ve koşul özelliklerini belirler. Son olarak birleşik fiiller; isim veya sıfatların bol-, kıl- gibi yardımcı fiillerle birleşmesi ve asıl fiillerin zarf-fiil ekleri alarak ber-, bar-, kel-, u- gibi tasviri fiillerle desteklenmesiyle oluşur. Bu tasviri fiiller, ana eyleme kesinlik, tamamlama, sürdürme veya yeterlik gibi çeşitli anlam katmanları eklemektedir.