Ünite 7: Orhun Türkçesi Grameri-III Fiil-Sıfat-Fiiller-Zarf-Fiiller-Birleşik Fiiller — Ön Okuma Soruları
Ders kitabının bölüm başındaki ilgi uyandıran soruları. Bunlar sınav sorusu değil — konuya başlamadan önce düşünmen için. Cevabı açmadan önce kendi yanıtını düşün.
Günümüz Türkçesinde 'tezlik' bildiren fiiller, Orhun Türkçesinde neden 'kesinlik' anlamı taşıyor olabilir?
Yönlendirme
Tasviri fiillerin zamanla geçirdiği anlam değişimlerini ve 'ber-' yardımcı fiilinin kökenindeki işlevi inceleyerek bu değişimi keşfedebilirsiniz.
Orhun Türkçesinde bir eylemin 'gerçekleşmemiş gelecek zaman' olduğunu ifade etmek için nasıl bir dilsel yapı kurulmuştur?
Yönlendirme
Gelecek zaman sıfat-fiilleri ile 'er-' yardımcı fiilinin geçmiş zaman çekiminin birleştiği karmaşık yapıları inceleyerek cevaba ulaşabilirsiniz.
Bugün kullandığımız '-alı/-eli' zarf-fiil ekinin, Orhun Türkçesindeki '-gAlI' biçimiyle eylemin başlangıcını ifade etmesi arasında nasıl bir bağ vardır?
Yönlendirme
Zarf-fiillerin eylemin başlangıcını ve amacını bildirme işlevine odaklanarak, ekin tarihsel gelişim sürecini düşünebilirsiniz.
Orhun Türkçesinde geniş zamanın olumsuzu için neden diğer zamanlardan farklı bir ek (-mAz) tercih edilmiştir?
Yönlendirme
Geniş zamanın sıfat-fiil yapısıyla olan yakın ilişkisini ve olumsuzluk bildiren '-mAz' ekinin kökenini inceleyerek bu farkı anlayabilirsiniz.