Ünite 1: Cümle ve Cümlenin Temel Ögeleri: Yüklem, Özne — Alıştırmalar
Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Sıra Sizde 1
Aşağıdaki dizelerin yüklemlerini bulunuz.
Yıllar var... ben onu hiç unutmadım,
O beni sorar mı, hatırlar mı ki?
Büsbütün silinip gitti mi adım,
Gönlünün vefası bu kadar mı ki?..
Döktüğü yaşları kurutmuş mudur?
Kendini aldatıp avutmuş mudur?
Va’dini tutmuş mu, unutmuş mudur?
Şimdi başkasına meyli var mı ki?
(Orhan Seyfi Orhon)
Alıştırma 1myders hazırladı
Verilen metne dayanarak kurallı bir Türkçe cümlede özne ve yüklemin konumlarını açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Kurallı cümlelerde özne başta, yüklem sonda bulunur.
Alıştırma 2myders hazırladı
Fiil cümleleri ile isim cümlelerinde yüklemin hangi yapısal unsurlardan oluşabileceğini belirtiniz.
Yanıt / ipucu
Fiil cümlelerinde çekimli fiil; isim cümlelerinde ek fiil almış isim veya tamlama olur.
Alıştırma 3myders hazırladı
Cümle içinde özneyi bulmak için yükleme hangi soru zamirlerinin yöneltilmesi gerektiğini yazınız.
Yanıt / ipucu
Kim ve ne soruları yöneltilir.
Alıştırma 4myders hazırladı
Edilgen çatılı fiillerle kurulan cümlelerde öznenin hangi özel konumda yer aldığını açıklayınız.