| Yüklem | Cümlenin düğümlendiği temel ögedir, yargı bildirir. | Her cümlede mutlaka bulunur, tektir. | Sonda bulunur (kurallı cümlede), fiil veya ek fiildir. | Cümle sayısı yüklem sayısı kadardır. |
| Özne | Yargıyı gerçekleştiren veya oluşu yaşayan unsurdur. | Etken fiil ve isim cümlelerinde bulunur. | Kim?, Ne? | Yalın hâldedir, iyelik ve çokluk eki alabilir. |
| Gizli Özne | Cümlede açıkça yazılmayan, anlamdan çıkarılan öznedir. | Yüklemin şahıs ekinden anlaşılır. | Yükleme sorulan kim/ne? | Açık kelime olarak cümlede yer almaz. |
| Sözde Özne | Edilgen çatılı fiillerde işi yapanın belli olmadığı durumdur. | Edilgen çatılı fiil cümlelerinde bulunur. | Ne?, Kim? | Gerçekte nesne olan öge özne konumuna geçer. |
| Zarf Tümleci | Yüklemin anlamını durum, zaman vb. yönünden tamamlar. | Gerektiğinde cümlede yer alır. | Nasıl?, Ne zaman?, Ne kadar?, Neden? | Vurgulanmak istenen öge genellikle yüklemden önce gelir. |
| Yer Tamlayıcısı | Yüklemin yöneldiği, bulunduğu veya ayrıldığı yeri bildirir. | Gerektiğinde cümlede yer alır. | Kime?, Nereye?, Kimden?, Nerede? | Dolaylı tümleç olarak da adlandırılır, ek alır. |
| Nesne | Yüklemin bildirdiği işten etkilenen ögedir. | Geçişli fiil cümlelerinde yer alır. | Neyi?, Kimi?, Ne? | Cümledeki yardımcı ögelerdendir. |
