Ne Öğrendik?
← Ünite 1

Ünite 1: Cümle ve Cümlenin Temel Ögeleri: Yüklem, Özne — Ünite Özeti

myders hazırladı Ders kitabında bu ünite için kapanış özeti basılmamış. Aşağıdaki kısa özet ünite içeriğinden hazırlandı; kitabın kendi cümleleri değildir.

Bu Ünitede Neler Öğrendik?myders hazırladı

Bu bölümde, cümlenin tanımı, genel yapısı ve cümlenin temel ögeleri olan yüklem ile özne konuları ele alınmıştır. Cümle, en dar anlamıyla bir yargı grubudur ve kurallı bir cümlede özne başta, yüklem sonda yer alırken diğer ögeler bu ikisi arasında bulunur. Cümlenin ögeleri temel ve tamamlayıcı olmak üzere ikiye ayrılır; yüklem ve özne cümlenin temel ögelerini oluştururken, nesne ve tümleçler tamamlayıcı ögeler olarak işlev görür. Yüklem, cümlenin yargıyı bildiren en temel ögesidir ve çekimli bir fiil olabileceği gibi ek fiil almış bir isim veya isim grubu da olabilir. Cümledeki yüklem sayısı metindeki cümle sayısını belirlerken, bazı estetik anlatımlarda yüklemi söylenmeyen eksiltili cümleler de kullanılabilir. Sıralı cümlelerde ise akıcılığı sağlamak amacıyla yüklem ortak olarak tercih edilebilir. Özne ise yüklemin bildirdiği işi yapan veya isim cümlelerinde o durumda bulunan temel ögedir. Yükleme sorulan kim ve ne sorularıyla bulunan özne, her zaman yalın hâlde yer alır. Cümlelerde açık veya gizli özne olarak bulunabileceği gibi, edilgen çatılı cümlelerde sözde özne olarak karşımıza çıkar ve kelime gruplarından oluşabilir.