Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Sıra Sizde 2
Maitrisimit’i maddeler hâlinde tanıtınız.
Kitabın yanıtı
a. Maitrisimit, Toharcadan genişletmelerle Uygurcaya çevrilmiştir.
b. körünç (= sahne eseri) olarak yazılmıştır.
c. Bir kısmı Buda’nın hayatını anlattığından, konu bakımından avadana’ların arasına girer.
d. Bir kısmı da Buda vaazlarını içine alır, yani sutra’lara aittir.
e. Karşılıklı konuşma hâlinde yazılmıştır.
Eser, 27 bölümden (ülüş), bir giriş (yükünç) ve 28 fasıldan ibarettir.
Alıştırma 1myders hazırladı
Doğu Türkistan'da 19. yüzyılın sonlarından itibaren araştırma gezileri düzenleyen devletleri ve bu geziler sonucunda elde edilen yazmaların günümüzde hangi şehirlerde ve müzelerde korunduğunu listeleyiniz.
Yanıt / ipucu
Fin, Rus, İngiliz, Alman, Fransız, Japon, İsveçli ve Çinli bilim adamları geziler düzenlemiştir. Yazmalar Berlin, Leningrad, Londra, Paris, Stockholm, Pekin ve Kyoto'daki müze ve akademilerde korunmaktadır.
Alıştırma 2myders hazırladı
Budist Uygur edebiyatında sahneye konulmak üzere yazılmış körünç türündeki eserlerin özelliklerini ve bu alandaki Maîtreyimit ile Kalyanamkara et Papamkara adlı önemli metinleri açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Körünç 'görülecek şey, sahne eseri' demektir; karşılıklı konuşma hâlinde yazılmıştır. Maîtreyimit Toharcadan genişletmelerle çevrilmiş, Kalyanamkara et Papamkara ise İyi Düşünceli Prensle Kötü Düşünceli Prens öyküsünü anlatan diğer önemli temsili eserdir.
Alıştırma 3myders hazırladı
Manheist Uygur edebiyatının en önemli iki metni olan İki Yıltız Nom ve Huastvanift'in özelliklerini, yazıldıkları alfabeleri ve üzerlerinde çalışma yapan araştırmacıları belirtiniz.
Yanıt / ipucu
İki Yıltız Nom Mani'nin yedi kitabından biridir. Huastvanift ise günah çıkartarak tövbe etmek için hazırlanmış, Mani ve Uygur alfabesiyle yazılmış tövbe duasıdır; F. W. K. Müller, A. von Le Coq ve P. Zeme tarafından çalışılmıştır.
Alıştırma 4myders hazırladı
Orhun ve Uygur Türkçeleri arasındaki temel ses farklarından biri olan palatal /ń/ (n͡y) sesinin Uygurcadaki 'y' ve 'n' ağızlarındaki değişimini örnek vererek karşılaştırınız.
