Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
Şövalye romanlarından modern romana geçiş sürecini düşündüğünüzde, Cervantes'in 'Don Kişot' eserinin neden modern romanın başlangıcı kabul edildiğini dönem koşulları ve türün özellikleri açısından karşılaştırarak araştırınız.
Yanıt / ipucu
Don Kişot, eskiyen şövalyelik değerlerini ve romans türünü parodi yoluyla eleştirirken, gerçek hayat ile kurmaca dünyayı karşı karşıya getirir. Bu çift yönlü yapısı ve kurmacayı ifşa eden anlatımı, onu şövalye romanlarından ayıran ilk modern örnek yapar.
Alıştırma 2myders hazırladı
XIX. yüzyıl gerçekçi romanlarındaki determinist ve irade sahibi karakter yapısı ile natüralist romanlardaki edilgin karakter yapısı arasındaki temel farkları, soyaçekim ve çevre faktörlerini göz önünde bulundurarak tartışınız.
Yanıt / ipucu
Gerçekçi romanda karakterler kendi kaderlerini tayin etmek için mücadele eden irade sahibi bireylerken, natüralist romanda bilimsel kadercilik hâkimdir. Émile Zola'nın öncülüğünü yaptığı bu anlayışta karakterler, soyaçekim ve fizyolojik çevre tarafından belirlenen edilgin figürlere dönüşür.
Alıştırma 3myders hazırladı
Modernist romanın doğuşunda etkili olan Bergson'un iç zaman ve Freud'un bilinçdışı kuramlarının, romandaki zaman ve anlatım tekniklerini (bilinç akışı, anakroni vb.) nasıl şekillendirdiğini örneklerle açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Bergson'un iç zaman kavramı kronolojik zamanı kırarak zamanda sıçramalara (anakroni) yol açmış, Freud'un bilinçdışı kuramı ise kahramanların zihinsel süreçlerini doğrudan aktaran bilinç akışı ve iç monolog tekniklerini doğurmuştur. Bu durum, nesnel gerçeklik yerine bireyin iç dünyasını ve yabancılaşmasını ön plana çıkarmıştır.
Alıştırma 4myders hazırladı
Postmodernist romanda sıklıkla kullanılan 'üstkurmaca' ve 'metinler arasılık' tekniklerinin ne anlama geldiğini araştırıp, bu tekniklerin okurun metinle olan ilişkisini nasıl değiştirdiğini değerlendiriniz.
Yanıt / ipucu
Üstkurmaca, romanın yazılış sürecini metne dâhil ederek kurmaca olduğunu okura hatırlatır; metinler arasılık ise eseri diğer metinlerle ilişkilendirir. Bu teknikler, okuru pasif bir alıcı olmaktan çıkarıp metnin oyunbaz yapısına katılan aktif bir yorumcu konumuna getirir.
Alıştırma 5myders hazırladı
Gérard Genette'in anlatı kuramında yer alan 'iç-öyküsel (homodiegetik) anlatıcı' ile 'dış-öyküsel (heterodiegetik) anlatıcı' kavramlarını tanımlayarak, bu iki anlatıcı türünün olayları aktarma biçimlerini karşılaştırınız.
Yanıt / ipucu
İç-öyküsel anlatıcı hikâyenin içinde bir karakter olarak yer alırken (birinci tekil şahıs), dış-öyküsel anlatıcı kurmacanın dışındaki soyut bir figürdür (üçüncü şahıs). İç-öyküsel anlatıcı olayları kendi sınırlı bakış açısıyla aktarırken, dış-öyküsel anlatıcı genellikle daha geniş veya tanrısal bir bakış açısına sahip olabilir.
