Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
Türkiye gibi üniter devletler ile ABD ve İsviçre gibi federal devletlerin vergilendirme yetkilerini, yerel yönetimlerin vergi koyma gücü açısından karşılaştırarak bir tablo hazırlayınız.
Yanıt / ipucu
Üniter devletlerde vergi koyma yetkisi sadece merkezi yasama organına (TBMM) ait olup yerel yönetimler kanunla belirlenmiş vergileri sadece tarh ve tahsil eder. Federal devletlerde ise hem federal hükümetin hem de federe devletlerin (eyalet/kanton) bağımsız vergi koyma yetkisi bulunur.
Alıştırma 2myders hazırladı
Bir şirkette çalışan işçi ile işverenin Gelir Vergisi karşısındaki konumlarını 'vergi mükellefi' ve 'vergi sorumlusu' kavramları çerçevesinde analiz ederek aralarındaki farkı açıklayınız.
Yanıt / ipucu
İşçi, elde ettiği ücret üzerinden verginin asıl borçlusu yani 'vergi mükellefi'dir. İşveren ise işçinin ücretinden vergiyi kesip vergi dairesine yatırmakla yükümlü olan, idareye karşı muhatap 'vergi sorumlusu'dur.
Alıştırma 3myders hazırladı
Vergi hukukunda yer alan 'muafiyet' ve 'istisna' kavramlarını hedef aldıkları unsurlar açısından karşılaştırıp, her birine özetten birer örnek bularak aralarındaki temel farkı belirtiniz.
Yanıt / ipucu
Muafiyet şahsa veya kuruma yöneliktir (örneğin gezici perakende ticaret yapanların esnaf muaflığı); istisna ise doğrudan verginin konusuna yöneliktir (örneğin yeni konut binalarının değerinin bir kısmının emlak vergisinden hariç tutulması).
Alıştırma 4myders hazırladı
Modern vergicilikte kullanılan 'Beyan Usulü' ile 'Basit Usul'ü, mükellefin defter tutma ve matrahı belirleme yükümlülükleri açısından araştırıp karşılaştırınız.
Yanıt / ipucu
Beyan usulünde mükellef defter tutar, gelir-giderini kaydeder ve matrahı kendisi hesaplayıp beyan eder. Basit usulde ise mükellef defter tutmaz, belgelerini meslek odasına teslim eder ve matrahı bakanlık esaslarına göre belirlenir.
Alıştırma 5myders hazırladı
Katma Değer Vergisi (KDV) gibi sabit oranlı dolaylı vergilerin neden 'Tersine Artan Oranlı (Ric'i)' karakter taşıdığını ve bunun vergi adaleti üzerindeki etkilerini tartışınız.
Yanıt / ipucu
Sabit oranlı KDV, düşük gelirlilerin bütçesinde yüksek gelirlilere kıyasla oransal olarak daha büyük bir yer tutar. Bu durum, gelir arttıkça ödenen verginin gelire oranının düşmesine yol açarak vergi adaletini olumsuz etkiler.
