Bu Ünitede Neler Öğrendik?myders hazırladı
Bu bölümde, Keynesyen gelir belirleme modeli çerçevesinde maliye politikasının ekonomik istikrar üzerindeki etkisi ve çarpan mekanizması ele alınmıştır. Serbest piyasanın her zaman kendiliğinden tam istihdam dengesine ulaşamayacağı varsayımından hareketle, devletin kamu harcamaları ve vergiler yoluyla toplam talebi yönlendirmesinin önemi vurgulanmıştır. Modelde hane halkı tüketim harcamaları, otonom yatırımlar ve kamu harcamaları temel bileşenler olarak incelenirken, harcamalardaki otonom artışların millî gelir üzerinde çarpan katsayısı kadar katlanarak artış yarattığı gösterilmiştir.
Ünitede ayrıca reel harcamalar çarpanı, transfer harcamaları çarpanı ve vergi çarpanı formülleriyle analiz edilmiştir. Doğrudan mal ve hizmet alımı yaratan reel harcamaların, kullanılabilir geliri artıran transfer harcamalarına kıyasla millî geliri artırmada daha güçlü olduğu ortaya konmuştur. Negatif yönlü vergi çarpanının yanı sıra, gelire bağlı vergilerin çarpan katsayılarını küçülterek ekonomide otomatik istikrar sağlayıcı rol oynadığı açıklanmıştır. Haavelmo Kuramı çerçevesinde ise bütçe denk bir şekilde büyütülse dahi, kamu harcamalarındaki artış miktarı kadar genişletici etki yaratacağı yani denk bütçe çarpanının bire eşit olacağı belirtilmiştir.
Son olarak, Keynesyen çarpan analizine yönelik temel eleştiriler üzerinde durulmuştur. Analizin zaman gecikmelerini ihmal eden statik yapısı, üretim kapasitesi ile teknolojiyi sabit varsayması ve dışa kapalı ekonomi modeline dayanması eleştirilmiştir. Gerçek hayatta ithalat sızıntıları ve kapasite sınırları nedeniyle çarpanın genişletici etkisinin teoride hesaplanandan daha düşük kalabileceği veya enflasyona yol açabileceği gösterilerek ünite tamamlanmıştır.