Ünite 5: Ekonomik İstikrar ve Maliye Politikasının Etkinliği — Ön Okuma Soruları
Ders kitabının bölüm başındaki ilgi uyandıran soruları. Bunlar sınav sorusu değil — konuya başlamadan önce düşünmen için. Cevabı açmadan önce kendi yanıtını düşün.
Devletin kasasından çıkan 100 liralık bir kamu harcaması, nasıl oluyor da ülke ekonomisinde 100 liradan çok daha fazla bir gelir artışı yaratabiliyor?
Yönlendirme
Bu durum, ekonomideki aktörler arasında başlayan zincirleme bir gelir-tüketim reaksiyonunu açıklayan 'çarpan mekanizması' sayesinde gerçekleşir.
Devletin emeklilere yaptığı 10 milyar liralık bir sosyal yardım ile doğrudan yol yapımına harcadığı 10 milyar lira, ekonomiyi neden aynı derecede canlandırmaz?
Yönlendirme
Yol yapımı doğrudan toplam talebe yansırken, sosyal yardımı alan kişiler bu paranın bir kısmını harcamak yerine tasarruf etmeyi tercih edebilirler.
Devlet, bütçesini hiç bozmadan hem harcamalarını hem de vergilerini eşit miktarda artırırsa, ekonomi yine de büyüyebilir mi?
Yönlendirme
Evet, Haavelmo Kuramı'na göre kamu harcamalarının genişletici etkisi vergilerin daraltıcı etkisinden daha büyük olduğu için ekonomi harcama miktarı kadar büyür.
Ekonomiyi canlandırmak için hesaplanan teorik çarpan etkisi, gerçek hayatta neden her zaman beklenen yüksek gelir artışını sağlayamaz?
Yönlendirme
Gerçek hayattaki zaman gecikmeleri, harcamaların bir kısmının ithalata gitmesi ve ekonominin üretim kapasitesi sınırlarına ulaşması bu etkiyi zayıflatır.
