Ünite 4: Vergi Kaçırma Ekonomik Modeller — Sınav Hazırlık Notları
Allingham ve Sandmo modelinde ceza (f) ve denetim (p) oranlarının artırılmasının vergi kaçırmayı kesinlikle azalttığını unutmayın; çünkü bu değişkenlerin etkisi risk tercihlerine yönelik varsayımlardan bağımsızdır.
Yitzhaki modelinin en kritik özelliğinin 'cezaların kaçırılan vergi üzerinden hesaplanması' olduğunu ve bu durumda vergi oranı artışının vergi kaçırmayı azalttığı paradoksal sonucunu doğurduğunu aklınızda tutun.
Allingham-Sandmo modelinde vergi oranındaki (t) artışın etkisinin belirsiz olduğunu, çünkü gelir etkisi ile ikame etkisinin birbirine zıt yönlerde çalıştığını unutmayın.
Basit ekonomik modellerin matematiksel analiz kolaylığı sağlamak adına 'sosyal ayıplama' ve 'suçluluk duygusu' gibi manevi/sosyal yaptırımları dışarıda bıraktığına dikkat edin.
Tam vergi uyumunun sağlanması için gereken matematiksel koşulun beklenen cezanın vergi oranına eşit veya büyük olması (pf >= t) olduğunu sınavda mutlaka hatırlayın.
Deneysel çalışmalara göre 'düşük denetim - yüksek ceza' kombinasyonunun, 'yüksek denetim - düşük ceza' kombinasyonuna göre vergi kaçırmayı önlemede çok daha etkin olduğunu unutmayın.
