Bu Ünitede Neler Öğrendik?myders hazırladı
Bu bölümde, Türkiye Cumhuriyeti'nin çalışma ilişkileri tarihini hem bireysel hem de toplu yönleriyle düzenleyen ilk bütüncül yasa olma özelliğini taşıyan 1936 tarihli ve 3008 sayılı İş Kanunu ve sonrasındaki gelişmeler ele alınmıştır. İş Kanunu'nun çıkarılmasında, sanayileşmeyle birlikte işçi sınıfının büyümesi gibi içsel dinamiklerin yanı sıra Uluslararası Çalışma Örgütü üyeliği ve dönemin Avrupa'sındaki totaliter rejimlerin etkileri gibi dışsal faktörler rol oynamıştır. Kanun, bireysel iş ilişkilerinde işçiyi koruyucu bir yaklaşım sergilerken, toplu iş ilişkilerinde ise son derece otoriter bir yapı kurarak ikili bir karakter sergilemiştir. Ayrıca kanunun kapsamı; işçi niteliği, işçi sayısı ve faaliyet alanları ölçütleriyle sınırlandırılmıştır.
Ünitede detaylandırıldığı üzere, bireysel alanda kıdem tazminatı, haftalık 48 saatlik çalışma süresi, asgari ücret ilkeleri ile kadın ve çocuk işçileri koruyucu önlemler ilk kez bu kanunla düzenlenmiştir. Toplu iş ilişkileri alanında ise grev ve lokavt yasaklanmış, işçi temsilciliği ve devlet güdümlü zorunlu tahkim sistemi getirilmiştir. Dönemin çalışma yaşamını şekillendiren diğer iki önemli düzenleme olan 1938 tarihli Cemiyetler Kanunu ile sınıf esasına dayalı örgütlenme yasaklanmış, İkinci Dünya Savaşı koşullarında çıkarılan 1940 tarihli Milli Korunma Kanunu ile de işçileri koruyan sosyal haklar askıya alınarak çalışma koşulları ağırlaştırılmıştır.