Ünite 8: Çağdaş Tarih Felsefesi ve Sorunları — Örnekler

Bir ekonomistin, geçmişteki piyasa verilerine bakarak insanlık tarihinin kaçınılmaz olarak belirli bir ekonomik modele evrileceğini iddia etmesi 'tarihsicilik' örneğidir. Popper'a göre bu kişi, gelecekteki bilgi artışımızın ne olacağını bilmediği halde tarihin akış yönü hakkında kehanette bulunarak mantıksal bir çelişkiye düşmektedir.

Oswald Spengler'in bakış açısına göre bir uygarlığın yükselişi ve çöküşü, tıpkı bir ağacın tohumdan filizlenip yaşlanması ve sonunda kuruması gibidir. Bu anlayışta tarih, ilerlemeci bir çizgi izlemek yerine, her kültürün kendi biyolojik ömrünü tamamladığı değişmez bir döngüden ibarettir.

Edward H. Carr'ın yaklaşımına göre, bir savaşın sonucunu sadece bir komutanın o anki kişisel kararı veya şans eseri gelişen bir olay gibi rastlantılara bağlamak yeterli değildir. Tarihçi, bu rastlantısal görünen olayların arkasındaki toplumsal ve siyasal nedenleri araştırarak, tarihin başıboş bir dizi olmadığını ancak kaçınılmaz bir zorunluluk da taşımadığını ortaya koyar.