Devletin temel işlevleri olan yasama, yürütme ve yargı güçleri Anayasamızda açıkça belirlenmiştir. Yasama işlevi Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) tarafından yerine getirilmektedir. 1982 Anayasası, yasama yetkisinin Türk milleti adına TBMM’ye ait olduğunu ve bu yetkinin devredilemeyeceğini hükme bağlamıştır. Tarihsel süreçte 1961 Anayasası döneminde Millet Meclisi ve Cumhuriyet Senatosu olmak üzere çift meclisli bir yapı benimsenmişken, bu sistemin tıkanıklıklara yol açması nedeniyle 1982 Anayasası ile 1924 Anayasası'nın tek meclisli sistemine geri dönülmüştür. TBMM'nin üye sayısı yıllar içinde çeşitli anayasa değişiklikleriyle artırılmıştır. 1982 Anayasası'nın ilk halinde 400 olan milletvekili sayısı, 1987'de 450'ye, 1995'te ise 550'ye çıkarılmıştır. 16 Nisan 2017 halkoylamasıyla kabul edilen anayasa değişikliği neticesinde üye sayısı 600'e yükseltilmiş ve 24 Haziran 2018 seçimlerinden itibaren Meclis 600 üyeyle çalışmaya başlamıştır. Ayrıca yine 2017 değişikliğiyle TBMM ve Cumhurbaşkanlığı seçimlerinin beş yılda bir ve aynı günde yapılması kararlaştırılmıştır. Milletvekili seçilebilme yaşı da zamanla düşürülmüştür. 2006 yılında yapılan değişiklikle 30 olan yaş sınırı 25'e, 2017'deki son değişiklikle ise 18'e indirilmiştir. Buna göre 18 yaşını dolduran her Türk vatandaşı, Anayasa'da belirtilen engel durumları taşımamak kaydıyla milletvekili seçilebilmektedir. Seçilemeyecek kişiler arasında en az ilkokul mezunu olmayanlar, kısıtlılar, askerlikle ilişiği olanlar, kamu hizmetinden yasaklılar ve yüz kızartıcı suçlardan hüküm giymiş olanlar yer almaktadır. TBMM üyelerinin hukuki statüsü, yasama görevlerinin niteliğinden ötürü Anayasa'da özel güvencelerle donatılmıştır. Bu statünün temel taşlarından biri milletin temsili ilkesidir. Anayasa'nın 80. maddesine göre milletvekilleri, sadece kendilerini seçen bölgeyi veya seçmenleri değil, bütün milleti temsil ederler. Bu kural, milletvekillerinin talimat alan birer delege değil, tüm milletin yararını gözeten serbest iradeli temsilciler olduğunu vurgular. Mazbatasını alan milletvekili Meclis'te an içerek göreve başlar. Milletvekillerine tanınan en önemli bağışıklıklardan biri yasama sorumsuzluğudur (kürsü dokunulmazlığı). Anayasa'nın 83. maddesine göre milletvekilleri, Meclis çalışmalarındaki oy, söz ve düşüncelerinden dolayı sorumlu tutulamazlar ve Meclis başka bir karar almadıkça bunları dışarıda tekrarlamaktan dolayı da yargılanamazlar. Bu güvence sürekli niteliktedir ve milletvekilliği sıfatı sona erdikten sonra bile devam ederek kürsü özgürlüğünü güvence altına alır. Yasama dokunulmazlığı ise milletvekilini keyfi veya asılsız ceza kovuşturmalarından ve tutuklamalardan korumaya yönelik geçici bir korumadır. Seçimden önce veya sonra suç işlediği öne sürülen bir milletvekili, Meclis kararı olmadıkça tutulamaz, sorguya çekilemez ve yargılanamaz. Bunun istisnası ağır cezayı gerektiren suçüstü halleri ve Anayasa'nın 14. maddesindeki durumlardır. Ayrıca milletvekilliğinin düşmesi; istifa, bağdaşmazlıkta ısrar etme veya bir ay içinde özürsüz olarak toplam beş birleşim gününe katılmama gibi durumlarda Genel Kurul kararıyla gerçekleşir. TBMM'nin iç yapısı ve çalışma esasları Anayasa ve Meclis İçtüzüğü ile düzenlenmiştir. Meclis, yasama faaliyetlerini kendi yaptığı İçtüzüğe göre yürütür. Seçimlerden sonra Meclis Başkanı, başkanvekilleri, kâtip üye ve idare amirlerinden oluşan Başkanlık Divanı seçilir. Siyasi partilerin Mecliste grup kurabilmesi için en az 20 milletvekiline sahip olması gerekmektedir. Genel Kurula gelen kanun tasarı ve teklifleri öncelikle ihtisas komisyonlarında görüşülüp olgunlaştırılır. Meclis, üye tam sayısının en az üçte biri ile toplanır ve toplantıya katılanların salt çoğunluğuyla karar alır; ancak karar yeter sayısı hiçbir şekilde üye tam sayısının dörtte birinin bir fazlasından az olamaz. TBMM'nin temel görevleri kanun koymak, değiştirmek ve kaldırmak, bütçe ve kesinhesap kanun tekliflerini görüşmek, para basılmasına ve savaş ilanına karar vermek, milletlerarası antlaşmaların onaylanmasını uygun bulmak ve genel/özel af ilan etmektir. Yasa yapma sürecinde teklifler gerekçeli olarak TBMM Başkanlığına sunulur, komisyon ve Genel Kurul aşamalarından geçer. Kabul edilen kanunlar Cumhurbaşkanına gönderilir. Cumhurbaşkanı 15 gün içinde yayımlar ya da gerekçesiyle birlikte bir daha görüşülmek üzere Meclise geri gönderebilir. Meclis, geri gönderilen kanunu salt çoğunlukla aynen kabul ederse Cumhurbaşkanı yayımlamak zorundadır. Yürütme organı yapısal olarak tekçi (monist) ve ikici (düalist) olmak üzere ikiye ayrılır. Tekçi sistemde yürütme yetkisi tek bir organda (örneğin Amerikan başkanlık sisteminde halk tarafından seçilen bizzat başkanda) toplanır. İkici sistemde ise yürütme yetkisi devlet başkanı ile Bakanlar Kurulu arasında paylaşılır; bu yapı parlamenter sistemlerin temel özelliğidir. Parlamenter sistemde hükümet Meclis içinden çıkar ve güvenoyuna dayanır. Türkiye'de 16 Nisan 2017 tarihinde yapılan anayasa değişikliği halkoylamasıyla parlamenter sistemden cumhurbaşkanlığı hükümet sistemine geçilmiştir. Bu sistem değişikliğinin bir sonucu olarak Bakanlar Kurulu kaldırılmış, yürütme yetkisi ve görevi doğrudan halk tarafından seçilen tek bir organda, yani Cumhurbaşkanında toplanmıştır. Yeni sistemde yasama organının yürütmenin oluşmasında herhangi bir etkisi bulunmamaktadır. Bakanlar Meclis dışından atanmakta olup, milletvekilleri cumhurbaşkanı yardımcısı veya bakan olarak atanırsa Meclis üyelikleri sona ermektedir. 24 Haziran 2018 seçimleriyle birlikte bu yeni yönetim modeli resmen ve tam olarak yürürlüğe girmiştir. Yargı işlevi, hukuki uyuşmazlıkların bağımsız mahkemelerce kesin olarak çözüme kavuşturulmasıdır. Anayasa'nın 9. maddesine göre yargı yetkisi, Türk milleti adına bağımsız ve tarafsız mahkemelerce kullanılır. Demokratik hukuk devletinin en vazgeçilmez koşulu yargı bağımsızlığıdır. Hâkimler görevlerinde bağımsızdırlar; Anayasa'ya, kanuna ve hukuka uygun olarak vicdani kanaatlerine göre hüküm verirler. Hiçbir organ, makam, merci veya kişi, yargı yetkisinin kullanılmasında mahkemelere ve hâkimlere emir, talimat, genelge veya tavsiyede bulunamaz. Görülmekte olan bir dava hakkında Yasama Meclisinde soru sorulamaz, görüşme yapılamaz veya beyanda bulunulamaz. Yasama, yürütme ve idare mahkeme kararlarına uymak zorundadır; bu kararları hiçbir suretle değiştiremez ve geciktiremez. Hâkimlerin bağımsızlığı, anayasal güvence altına alınan hâkimlik ve savcılık teminatı ile sağlanır. Hâkimler ve savcılar azlolunamaz, istemedikçe yaşından önce emekliye ayrılamaz ve özlük haklarından yoksun bırakılamazlar. Ayrıca yargıç ve savcıların özlük işlemlerini yürütmek üzere 13 üyeden oluşan Hâkimler ve Savcılar Kurulu (HSK) anayasal bir organ olarak kurulmuştur. Türk yargı sisteminde anayasa yargısı, adli yargı ve idari yargı olmak üzere üç temel yargı düzeni bulunmaktadır. 2017 yılında yapılan Anayasa değişikliği ile askeri yargı düzeni kaldırılmış ve sivil yargı birliği sağlanmıştır. Anayasa yargısını gerçekleştirmek üzere kurulan Anayasa Mahkemesi (AYM), kanunların, cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin ve İçtüzüğün Anayasa'ya uygunluğunu denetler, bireysel başvuruları karara bağlar ve Yüce Divan sıfatıyla yargılama yapar. Adli yargı, kişiler arasında çıkan özel hukuk uyuşmazlıklarını çözen ve ceza kanunlarını uygulayan mahkemelerdir. İlk derece mahkemeleri hukuk ve ceza mahkemeleri olarak ayrılırken, istinaf incelemesini bölge adliye mahkemeleri yapar. Adli yargının en yüksek temyiz mercii Yargıtay'dır. İdari yargı ise idare ile bireyler arasındaki idari işlem ve eylemlerden doğan uyuşmazlıkları çözer; ilk derece mahkemeleri idare ve vergi mahkemeleriyken, üst merci Danıştay'dır. Yargı kollarındaki görev ve hüküm uyuşmazlıklarını kesin olarak çözmekle görevli yüksek mahkeme Uyuşmazlık Mahkemesidir. Mali denetim ve hesap yargısı görevi yürüten Sayıştay ise merkezî yönetim bütçesindeki kamu idarelerinin gelir, gider ve mallarını TBMM adına denetler ve sorumluların hesaplarını kesin hükme bağlar.