Ünite 1: 19. Yüzyıl Türk Edebiyatına Genel Bir Bakış — Hızlı Bakış
Sınavdan hemen önce göz gezdirmek için sıkıştırılmış özet.
Sınavda Dikkat Et
Klasik şiirin tamamen avangard bir yenilik barındırmadığını, her yeniliğin geçmişin omuzlarında yükseldiğini (trans-avant-garde) unutmayın; sınavda bu kavram çıkar.
XVIII. yüzyılın Osmanlı sanatında bir 'barok dönem' (Türk baroğu) teşkil ettiğini ve Nuruosmaniye Camii ile Levnî eserlerinin bunun kanıtı olduğunu karıştırmayın.
Batı ile tanışıklığın 1839 Tanzimat ile değil, sefirler, levantenler, mülteciler ve mühtediler vasıtasıyla yüzyıllar öncesine dayandığına dikkat edin.
Tanzimat Fermanı'nın 1839'da ilan edilmesine rağmen edebiyatta ilk ürünlerin 1858-1860 yıllarında (Isahat Fermanı sonrasında) verildiği kronolojik detayına dikkat edin.
Enderun Mektebi'nin II. Murat'ta başlayıp Fatih'te kurumsallaştığını, hazırlık sınıfının 'Büyük ve Küçük Odalar', en üst kademenin ise 'Has Oda' olduğunu unutmayın.
Enderunlu Vasıf'ın XIX. yüzyılda bu kurumdan yetişen en önemli şairlerden biri olduğunu, Tayyarzade Ata'nın 'Enderun Tarihi'nde bu şairlerin yer aldığını hatırlayın.
Bilinmesi Gereken Kavramlar
Trans-avant-gardeBarok Dönem (Türk Baroğu)LevantenlerMühtediİkamet ElçilikleriTanzimat FermanıIslahat FermanıBikr-i MazmunAşugEnderun MektebiHas OdaSeferli KoğuşuMütefekkir Edip