Ünite 6: 12-13. Yüzyıllar Batı Türk Edebiyatı I: Anadolu’da Gelişen Türk Edebiyatı — Örnekler
myders hazırladı Ders kitabında bu ünite için örnek kutusu yok. Aşağıdaki örnekler ünite içeriğinden hazırlandı; kavramı somut bir durumla açıklamak için.
Aruzun Türkçeye Uyarlanmasımyders hazırladı
Bir şairin, on bir heceli bir dizeyi aruz kalıbına oturtmaya çalıştığını düşünün. Türkçede uzun ünlü bulunmadığı için şair, kısa bir heceyi vezin gereği zorla uzatmak zorunda kalır. Bu durum, metinde geçen imale veya zihaf gibi ses uyumsuzluklarına ve zorlamalara yol açarak şiirin doğal akışını etkiler.
Karamanlı Mehmed Bey'in Dil Fermanımyders hazırladı
Konya'daki bir devlet dairesinde kâtiplerin resmi yazışmaları Farsça yapma alışkanlığına sahip olduğu bir dönem hayal edin. Mehmed Bey'in fermanıyla birlikte, artık saray kapısında, divanda ve tüm resmi meclislerde Farsça yerine sadece Türkçenin konuşulması zorunlu kılınır. Bu karar, Türkçenin bir devlet dili olarak kabul edilmesinin ve yazı diline dönüşmesinin somut başlangıcıdır.
Gülşehrî'nin Türkçe Savunusumyders hazırladı
O dönemde birçok yazarın Türkçeyi kaba ve işlenmemiş bir dil olarak görüp Farsça yazmayı tercih ettiği bir ortam düşünün. Gülşehrî, daha önce Farsça eser vermiş olmasına rağmen, Türkçenin imkânlarını keşfederek bu dilde yazmaya başlar. O, Türkçeyi bir bülbül gibi şakıttığını ifade ederek, dilin hor görüldüğü bir çevrede Türkçe yazmanın bir eksiklik değil, bir gurur kaynağı olduğunu savunur.
