Ünite 6: 12-13. Yüzyıllar Batı Türk Edebiyatı I: Anadolu’da Gelişen Türk Edebiyatı — Hızlı Bakış
Sınavdan hemen önce göz gezdirmek için sıkıştırılmış özet.
Sınavda Dikkat Et
Karaman Beyoğlu Mehmed Bey'in 13 Mayıs 1276 tarihli fermanı ve "Türkî dilinden gayrı dil söylemeyeler" emri sınavda sıkça sorulan bir dönüm noktasıdır, mutlaka ezberleyin.
XIII. yüzyılda yazılan ilk eserlerin Farsça olmasının nedenleri (idari gelenek, Oğuz Türkçesinin henüz edebi dil olmaması) ile XIV. yüzyılda Türkçeye yöneliş nedenlerini karıştırmayın.
Âşık Paşa’nın Garîb-nâme adlı eserinin 10613 beyit olduğunu ve genel dil bilimi/morfoloji konularını içerdiğini unutmayın.
Fuad Köprülü'nün Ahmed Fakih'in Çarh-nâme'sini Anadolu'da XIII. yüzyılda yazılan ilk Türkçe eser olarak kabul ettiğini coğrafi/edebi bağlamda not edin.
Behçetü’l-hadâyık fî-Mev’izeti’l-halâyık adlı eserin Fahreddin b. Mahmud tarafından Yeşilhisar'da yazılan karışık dilli (Doğu-Batı Türkçesi unsurlu) dini-ahlaki bir öğüt kitabı olduğunu unutmayın.
Mevlana ve Sultan Veled'in Farsça eserler yazmakla birlikte yer yer Türkçe beyitler ve mülemmalar yazarak Türkçeye geçişte öncü rol oynadıklarını hatırlayın.
Ahi Evren'in Ahilik teşkilatının kurucusu olduğunu ve Kayseri/Kırşehir bölgesinde faaliyet gösterdiğini karıştırmayın.
Bilinmesi Gereken Kavramlar
MülemmaGarîb-nâmeAhilikMantıku’t-tayrKarışık Dilli EserlerZihafİmale ve MedYesevilikÇarh-nâmeBehçetü’l-hadâyık fî-Mev’izeti’l-halâyıkAlp ErenRisâletü’n-nushiyyeFütüvvet
Önemli Olaylar / Örnekler
Malazgirt Savaşı (1071)
Karaman Beyoğlu Mehmed Bey'in Fermanı (13 Mayıs 1276)
