Ünite 5: 12-13. Yüzyıllarda Anadolu’da Kültür ve Edebiyat — Hızlı Bakış
Sınavdan hemen önce göz gezdirmek için sıkıştırılmış özet.
Sınavda Dikkat Et
Sınavlarda Anadolu'da yazılan ilk astronomi ve felsefe eseri olan 'Keşfü’l-akabe' ile yazarının İbnü’l-Kemal İlyas b. Ahmed olduğunu kesinlikle unutmayın.
İlk dönem Selçuklu sultanları ile Danişmendli yöneticilerinin Mutezile eğilimli olmaları nedeniyle ilk 150 yılda tıp, felsefe ve matematik gibi akli ilimlerin ağırlıkta olduğunu karıştırmayın.
Moğol istilası ve 1243 Kösedağ Savaşı sonrasında pozitif ilimlerin zayıflayıp dini-tasavvufi/maddî eserlerin artış gösterdiğini kronolojik olarak aklınızda tutun.
Ahilik teşkilatının kurucusunun Şeyh Nasreddin Mahmud yani Ahi Evren olduğunu, tasavvufi tarikatlardan farklı olarak esnaf yapısını temsil ettiğini unutmayın.
Anadolu'da telif edilen ilk Türkçe şiirin mutasavvıf şair Şeyh Evhadüddin-i Kirmanî'ye ait olduğunu, ilk Türkçe eserin ise tıp alanında yazıldığını sınavda ayırt edin.
İbn Arabî'nin 'Vahdet-i Vücud' (Mağrip mektebi) düşüncesinin Anadolu sufiliğinde en etkili ekollerden biri olduğunu, Sühreverdi'nin ise 'İşrakilik' akımını kurduğunu not edin.
Anadolu Selçuklu sultanlarının (I. Alaaddin Keykubad, I. Gıyaseddin Keyhüsrev vb.) aynı zamanda şiir yazabilen ve şairleri himaye eden edebi kişilikler olduğunu unutmayın.
