Ünite 5: 12-13. Yüzyıllarda Anadolu’da Kültür ve Edebiyat — Ön Okuma Soruları

Ders kitabının bölüm başındaki ilgi uyandıran soruları. Bunlar sınav sorusu değil — konuya başlamadan önce düşünmen için. Cevabı açmadan önce kendi yanıtını düşün.

1. Anadolu Selçukluları döneminde Moğol istilasının başlamasına kadar geçen sürede neden ağırlıklı olarak tıp, astronomi ve felsefe gibi pozitif bilimler tercih edilmiştir?
   Yönlendirme

   İlk dönem sultanlarının ve devlet adamlarının Mutezile mezhebi eğilimli olması bu duruma zemin hazırlamıştır.
2. Kösedağ Savaşı ve Moğol istilası Anadolu'daki bilimsel ve entelektüel hayatı nasıl ve hangi yönde değiştirdi?
   Yönlendirme

   Yıkım ve baskılar karşısında halk çareyi tekkelerde arayarak mistikleşmiş; pozitif ilimlerden dini-tasavvufi düşünceye büyük bir yöneliş olmuştur.
3. Anadolu Selçuklularında bilimin ve teorik ilimlerin günlük hayata ve üretime aktarılmasında hangi kurumlar ve eserler aracı olmuştur?
   Yönlendirme

   Ahilik teşkilatı ve Cizreli Ebü’l-İzz İsmâil gibi isimlerin otomatik makineler tasarladığı pratik eserler bu dönüşümü sağlamıştır.
4. Çok dilli bir yapıya sahip olan Anadolu'da, Arapça bilim ve Farsça resmi dil olarak kullanılırken Türkçe halk arasında nasıl varlık göstermiştir?
   Yönlendirme

   Yüksek zümre Farsçayı tercih ederken, kırsal kesimdeki halkın Türkçe talebi dilin edebîlaşma sürecine zemin hazırlamıştır.