Ünite 5: 12-13. Yüzyıllarda Anadolu’da Kültür ve Edebiyat — Sınav Hazırlık Notları

• Sınavlarda Anadolu'da yazılan ilk astronomi ve felsefe eseri olan 'Keşfü’l-akabe' ile yazarının İbnü’l-Kemal İlyas b. Ahmed olduğunu kesinlikle unutmayın.
• İlk dönem Selçuklu sultanları ile Danişmendli yöneticilerinin Mutezile eğilimli olmaları nedeniyle ilk 150 yılda tıp, felsefe ve matematik gibi akli ilimlerin ağırlıkta olduğunu karıştırmayın.
• Moğol istilası ve 1243 Kösedağ Savaşı sonrasında pozitif ilimlerin zayıflayıp dini-tasavvufi/maddî eserlerin artış gösterdiğini kronolojik olarak aklınızda tutun.
• Ahilik teşkilatının kurucusunun Şeyh Nasreddin Mahmud yani Ahi Evren olduğunu, tasavvufi tarikatlardan farklı olarak esnaf yapısını temsil ettiğini unutmayın.
• Anadolu'da telif edilen ilk Türkçe şiirin mutasavvıf şair Şeyh Evhadüddin-i Kirmanî'ye ait olduğunu, ilk Türkçe eserin ise tıp alanında yazıldığını sınavda ayırt edin.
• İbn Arabî'nin 'Vahdet-i Vücud' (Mağrip mektebi) düşüncesinin Anadolu sufiliğinde en etkili ekollerden biri olduğunu, Sühreverdi'nin ise 'İşrakilik' akımını kurduğunu not edin.
• Anadolu Selçuklu sultanlarının (I. Alaaddin Keykubad, I. Gıyaseddin Keyhüsrev vb.) aynı zamanda şiir yazabilen ve şairleri himaye eden edebi kişilikler olduğunu unutmayın.