Ana Sayfa » Anadolu Üniversitesi AÖF » Türk Dili ve Edebiyatı Lisans Programı » 8-13. Yüzyıllar Türk Edebiyatı

Ünite 7: Harezm-Altın Ordu Türkçesi ve Edebiyatı — Boşluk Doldurma

Özetten alınan cümlelerde eksik kavramı yaz. 7 soru var.

1 / 70 doğru

Moğol hükümdarı Çengiz Han'ın bütün Rus yurdunu ele geçirmesinin ardından, 1241 yılında İdil’in aşağı mecrasına dönen Batu Han, buradaki Altın Ordu Hanlığı’nın merkezine dönüştürmüştür.

Moğol hükümdarı Çengiz Han'ın bütün Rus yurdunu ele geçirmesinin ardından, 1241 yılında İdil’in aşağı mecrasına dönen Batu Han, buradaki Saray şehrini Altın Ordu Hanlığı’nın merkezine dönüştürmüştür.

Harezm bölgesi, daha önce buraya yerleşen Oğuzların yanı sıra Kıpçak ve Kanglı boylarının da gelmesiyle tamamen Türkleşmiş, bunun sonucunda bu diyalektlerin karışımı ve tesiri altında Harezm Türkçesi doğmuştur.

Nüshalar arasında en kıymetlisi İran’ın Şuşter kasabasında bulunan ve Nuri Yüce tarafından çalışılan Şuşter nüshasıdır.

Harezm Türkçesinin ses ve şekil özelliklerini en iyi yansıtan eserlerin başında gelen Nehcü’l-Ferâdîs, 'Cennetin Açık Yolu' ya da 'Cennete Giden Yol' anlamına gelmektedir.

Genel olarak 1360 yılından önce Kerderli Mahmud bin Ali tarafından Saray’da yazıldığı kabul edilmektedir.

Eserin en önemli nüshası, müellifin ölümünden dört gün sonra 1360 yılında Muhammed bin Muhammed bin Hüsrev Harezmî tarafından istinsah edilen harekeli Yeni Cami Nüshası'dır.

Altın Ordu sahasında yazılmış bilinen en eski Türkçe eser olan Hüsrev ü Şîrîn mesnevisi, Nizamî’nin aynı adlı Farsça eserinden Kutb mahlaslı bir şair tarafından Tınıbek Han ve eşi Melike Hatun adına Harezm Türkçesine tercüme edilmiştir.