Ünite 7: Harezm-Altın Ordu Türkçesi ve Edebiyatı — Ön Okuma Soruları

Ders kitabının bölüm başındaki ilgi uyandıran soruları. Bunlar sınav sorusu değil — konuya başlamadan önce düşünmen için. Cevabı açmadan önce kendi yanıtını düşün.

1. Moğol İmparatorluğu'na bağlı olarak kurulan Altın Ordu Hanlığı hangi han döneminde İslamiyet'i kabul ederek müstakil bir Türk-İslam devletine dönüşmüştür?
   Yönlendirme

   Batu Han'ın kardeşi olan bu hükümdar döneminde hanlık İslamiyet'le tanışmıştır.
2. Harezm Türkçesi, Karahanlı ve Çağatay Türkçeleri arasında neden doğrudan bir devam veya başlangıç değil de bir 'geçiş devri' olarak kabul edilir?
   Yönlendirme

   Farklı Türk boylarının göçleriyle birlikte birden fazla diyalektin karışarak yeni bir yazı dili oluşturması bu durumu tetiklemiştir.
3. Zemahşerî tarafından Arapça öğretmek amacıyla kaleme alınan Mukaddimetü’l-Edeb adlı sözlük, orijinali kayıp olmasına rağmen neden Harezm Türkçesiyle yazılmış ilk eser kabul edilmektedir?
   Yönlendirme

   Günümüze ulaşan nüshalarındaki dil özelliklerinin, Harezm Türkçesiyle yazılmış diğer metinlerden çok daha eskicil yapılar barındırması ipucu vermektedir.
4. Kutb mahlaslı şairin Farsça'dan Harezm Türkçesine çevirdiği 'Hüsrev ü Şîrîn' mesnevisi, kendinden sonra yazılan diğer yirmi bir benzer eserden hangi yönüyle ayrılmaktadır?
   Yönlendirme

   Bu eser, Türk edebiyatında yazılmış Hüsrev ü Şirin mesnevilerinin ilkidir ve Altın Ordu halkının yaşamına uyarlanmıştır.